POMETIA — CUBILIA. 165 
165/4831. Dodonaea viscosa, Jacq. (D. Burmanniana, DC, D. 
Waitziana, Bl). 7 
Volksnamen. Mal.: Sikil, Tjéngkèh laoet (Mol.) — Soend.: 
Tjantigi—Jav.: Kajoe mêsèn, Kèsè, Kisig, Krèsèk, Tèngsèk— 
Bal.: Ringan-ringan—Alf. Amb.: Oeta hatoe—Tern.: Djolo 
madjiko—Alf. Minah.: Motongsi. 
Over de tropen der geheele wereld verspreide opgerichte heester 
of kleine boom, 2 tot 10 M. hoog, op Java volgens Backer’s School- 
flora voorkomende aan het strand (een onbehaarde vorm) en in de 
hoogere bergstreken (een behaarde vorm). Rumphius beschrijft hem 
(IV, bl. 110) onder den naam van Caryophyllaster litoreus 
als een sierlijk boompje, wassende op vlakke, zandige en steen- 
achtige stranden, meest in stille bochten. Hij schiet op met een 
enkelen, dunnen stam met rechte takken en gelijkt daardoor uit de 
verte op een kruidnagelboompje. 
Het hout is stijf en hard (Rumph.). K. & V. (IX, bl. 227) quali- 
ficeeren het als buitengewoon hard, zwaar en zeer duurzaam en 
zeggen, dat het gezocht is voor wandelstokken. Rumphius bericht, 
dat het, fijngewreven en met water ingenomen, een goed middel 
is tegen winderige koliek. 
165/4838. Ganophyllum falcatum, Bl. 
Volksnamen. Soend.: Ki angir — Jav.: Mangir. 
Woudreus, tot 49 M. hoog en 150 cM. dik, verbreid over geheel 
Java beneden 800 M. zeehoogte, niet gezellig groeiend, maar in som- 
mige streken — o.a. in de djatiwouden van Midden-Java — algemeen. 
De stam is fraai zuilvormig, rolrond, eerst zeer hoog boven den grond 
ordeloos vertakt en levert hout in zeer groote afmetingen. In het nout. 
district Ragadjampi wordt dit algemeen voor bruggen- en huisbouw 
gebezigd en daar, evenals elders, om zijn groote sterkte en duur- 
zaamheid geroemd (K. & V. — IX, bl. 231). Voor de lucifersindus- 
trie bleek het te Kediri geschikt: het werd „goed” bevonden voor 
doosjes en „uitstekend” voor stokjes (Teysmannía 1896, bl. 506). 
Te Manila wordt het, volgens de opgave van Koorders in Tectona 
II, bl. 121, daadwerkelijk voor de lucifersfabrikatie gebruikt. 
Een aftreksel van de schors wordt volgens K. & V. gebezigd om Bast. 
het hoofdhaar van ongedierte te zuiveren en als surrogaat voor zeep. 
165/4841. Harpullia thanatophora, B/. (Danatophorus erythro- 
spermus, Zipp.). 
Boom. In het verslag van de Natuurkundige kommissie, die in 
1828 aan boord van de „Triton” een reis maakte naar Nieuw-Gui- 
nea, wordt gezegd, dat onder alle daar aangetroffen gewassen er 
slechts één werd gevonden, dat volgens het zeggen van de inlanders 
giftig zou zijn. De papoeas op Lobo noemden dezen boom koenfer 
gauwa en schreven er een zoo sterke werking aan toe, dat het minste 
ervan gegeten oogenblikkelijk den dood ten gevolge zou hebben 
(Bijdragen tot de Natuurkundige Wetenschappen — 1830, bl. 181). 
165/4849. Cubilia Rumphii, Bl 
Volksnamen. Mal. : Amasi (Amb.) — Alf. Minah. : Araran, 
Kamêsi. 
Boom, 20 tot 40 M. hoog, door Rumphius beschreven (VII, bl. 5) 
