VITIS. 175 
Uitgebreider mededeelingen, de eigenlijke cultuur betreffende, 
zijn alleen bekend van Java, waar men op enkele plaatsen, in het 
bijzonder Probolinggo, daarvan veel werk maakt. Verhandelingen cuituur. 
in Teysmaúnia 1899, bl. 350 en 1905, bl. 280 en een rapport in 
het Jaarboekje 1907/8 van de Vereeniging Ooftteelt (bl. 83) betreffen 
voornamelijk de cultuur te Probolinggo. Een meer algemeene strek- 
king hebben de stukken ín het Tijschr. d. Ind. Mij. v.N. &L. dl 
35, bl. 515 en Teysmannia 1905, bl. 270. 
Het is een tak van tuinbouw, die groote zorg vereischt en in het 
algemeen (Padang is daar om als uitzondering den regel te bevestigen) 
alleen slaagt in streken met een langdurigen drogen moesson. 
In vochtige streken leiden de planten een kwijnend bestaan en 
overal zijn vruchten, die zich ontwikkelen in den natten tijd, zuur. 
Op Java mist de wingerd de rustperiode, die hem de europeesche 
winter (en misschien elders de felle langdurige droogte ?) schenkt 
en groeit dientengevolge, aan zichzelf overgelaten, onregelmatig. 
Men moet hem te hulp komen om de groeiperioden zoodanig te 
regelen, dat steeds het stevige, gerijpte hout aanwezig is, noodig 
om volle trossen van goede vruchten voort te brengen en plukt daar- 
toe in Augustus en April alle bladeren af. Na dezen rigoureuzen 
maatregel treedt de bloei in, drie maanden later gevolgd door 
den oogsttijd. De cultuur in Oost-Java en op Madoera is niet van 
voldoende belang om het geven van een uittreksel uit de geci- 
teerde publicatie’s te rechtvaardigen. Alleen zij hier aangeteekend, 
dat vooral witte, doch ook blauwe druiven worden geteeld, dat 
de kwaliteit wordt gezegd niet achter te staan bij die van de hol- 
landsche tafeldruiven en dat de finantieele resultaten ook alleszins 
bevredigend moeten zijn. 
170/4909. Vitis spec. div. Rumphiana. 
Rumphius beschrijft, behalve de reeds genoemde krakende tou- 
wen uit deze familie, nog een derde soort onder den naam van 
Funis crepitans trifolius (V, bl. 447). Het is een klimplant, 
die met een enkelen langen stengel zonder zijtakken de boomen op- 
loopt. Die stengel is van onderen een duim, van boven een schacht 
dik, wat afgeplat en gedraaid, zonder uitspringende knoopen; men 
gebruikt hem in het bosch als bindmateriaal, omdat hij zeer lang 
is en bestand tegen vocht. 
Voorts vermeldt Rumphius (V, bl. 479) een Vitis-soort onder den 
naam van Oculus astaci, die de volgende inlandsche namen zou 
dragen: Mal. : Mata oedang (Mol.)—Bal.: Samboeng toelang kêtjil — 
Boeg.: Arian, Tjerekan — Alf. Amb.: Kara, Olaär—Tern. : Boero 
maloko. Het is een klimplant met kruidachtige, vierkante stengels, 
van onderen een vinger, van boven een schacht dik. Zij groeit in 
het wild in de valleien in het kreupelbosch en aan de kanten van 
de rivieren. De bladeren worden gebruikt op gezwellen als rijp- 
makend en zuiverend middel; verder zijn zij een goed moeskruid, 
zoowel om rauw te eten met bokasan als om te koken bij visch, 
waaraan zij een zuren smaak geven. Van deze laatste soort on- 
derscheidt Rumph. een witten en een rooden vorm, die van el- 
kaar verschillen door de kleur der stengels; de roode vorm wordt 
als moeskruid geprefereerd, omdat de witte wat jeukt in den mond. 
