Hout. 
Bast en 
bladeren. 
Vruchten. 
1171/4921. 
Hout. 
Vruchten. 
Zaden. 
178 ELAEOCARPACEAE. 
Elaeocarpus floribunda, B/. 
Volksnamen. Mal. : Rènkinang (?), Témpawat — Soend.: Ha- 
haoewan — Jav.: Këméësoe. 
Boom, tot 30 M. hoog en 70 cM. dik, met rechten, hoog boven den 
grond ordeloos vertakten stam, verbreid over (het westelijk deel ? 
van) den Maleischen Archipel. Op Java komt hij voor in de laag- 
vlakte beneden 600 M., overal nogal zeldzaam, behalve in Banjoe- 
wangi. In West-Java bezigt men het hout soms voor huisbouw (K. 
& V. —l, bl. 256): het is echter weinig duurzaam. 
Een aftreksel van den bast en de bladeren wordt in Palembang 
gebruikt als mondspoeling bij ontstoken tandvleesch en de rijpe 
vruchten worden wel eens om den rinschen smaak gegeten. 
In het Museum: Hout. 
Elaeocarpus Ganitrus, Roxb. (E. angustifolia, Bl, 
E. cyanocarpa, Maing., E.sphaerica, Schum., Gan i- 
trus sphaerocarpa, Gaertn.). 
Volksnamen. Op Java: Djénitri, Ganitri, Génitri — Mad.: 
Klitri — Bal.: Ganitri — Mak. : Sima — Boeg.: Sima. 
Boom, 25 tot 30 M. hoog en 30 à 40 cM. dik, volgens Rumphius 
somtijds een omvang bereikend van 2 vadem. Hij is verbreid over 
Z.O. Azië en komt op Java voor beneden 1200 M. — vooral tusschen 
500 en 1000 M.— doch daar nogal zeldzaam (K. & V. —I, bl. 260). 
Gecultiveerd vindt men hem volgens Van Delden Laèrne (Teys- 
mannia 1909, bl. 98) vrij algemeen in de gemiddeld 350 M. boven 
den zeespiegel gelegen vlakte van Trenggalek (Zuid-Kediri) en in 
Kedoe, voorts in de omstreken van Tasikmalaja en van Bandjar. 
Hoewel het hout in voldoende afmetingen is te krijgen, wordt 
het volgens K. & V. wegens te geringe duurzaamheid door de 
inlanders niet gebruikt. Rumphius (IIl, bl. 160) beschrijft het hout 
van zijn Ganitrus als bleekwit, poreus, doch tamelijk hard en 
zwaar en zegt, dat het somtijds dient bij den huisbouw voor bal- 
ken aan den bovenbouw: in aanraking met den grond is het niet 
duurzaam. Wegens zijn zwaarte wordt het echter weinig uitgesleept 
en als het wordt gebruikt, dan neemt men liefst de stammen van uit 
zich zelf omgevallen boomen. 
De vruchten hangen ijl aan lange, dunne stelen; het zijn bol- 
letjes, wat grooter dan musketkogels, rijp blauw met wat paars 
gemengd, op een dun laagje vruchtvleesch na geheel bestaande 
uit het harde zaad. Het vleesch van de volkomen rijpe vruchten 
is eenigszins wijnachtig van smaak, zoodat de herdersjongens het 
wel eten bij wijze van snoeperij, doch de meeste worden gecon- 
sumeerd: door allerhande groote vogels en door runderen, in wier 
uitwerpselen men de schoongemaakte zaden terugvindt. Dit zijn 
harde steenen, in het midden met een gaatje, dat bijna doorloopt, 
voorts over het geheele oppervlak vol kuiltjes en groeven, die hen 
gansch korrelig doen schijnen, alsof zij door wormen aangevreten 
waren; dat echter maakt juist hun fraaiheid uit, want men zou 
zeggen, dat zij door kunstenaarshand zoo gegraveerd waren. In 
grootte loopen zij uiteen van een erwt tot een grooten knikker: 
gewoonlijk zijn zij bol-, soms peervormig. Als zij vanzelf afvallen 
en het vleesch er afrot, zijn zij grauw en waardeloos, doch die het 
