URENA — HIBISCUS. 197 
1715/5013. gingen werden voortgezet. De ontzettenden jeuk veroorzakende 
haartjes, wordt daar gezegd, blijven een kwaad, dat zaadwinning 
in het groot ondoenlijk zal maken, tenzij het machinaal zal kunnen 
geschieden. De Landbouwadviseur te Modjokerto, de Heer Zegers 
Rijser, aanvankelijk zeer hoopvol gestemd, rapporteerde, dat, waar 
de proefaanplantingen een mooien oogst leverden, het gewas op 
grootere velden (door gebrek aan regen?) achterlijk bleef en hij 
achtte het daarom onraadzaam de cultuur aan te bevelen. Het 
verslag van den Landbouwvoorlichtingsdienst over 1912 vermeldt 
(bl. 59), dat het aanmoedigen van het planten van H. c. in het re- 
gentschap Poerworedjo werd voortgezet, nadat was gebleken, dat 
de gronden aldaar zich er zeer goed voor leenen. Om het planten 
op goede gronden te bevorderen (het was regel, dat men voor 
H. c. de meest inferieure gronden nam) werden verkoopprijzen van 15 
tot 20 gulden per picolgegarandeerd.Niettegenstaande defelle droogte 
in den oostmoeson werd, door voldoende te irrigeeren, 5'/, picol 
vezel per bouw verkregen. Naar het oordeel van den rapporteur be- 
stond er veel kans, dat deze cultuur bij verzekerden afzet ingang zou 
vinden. Het slechte, verontreinigde rootwater — zoo luidt het verder 
nu weer—zal echter steeds een onoverkomelijk bezwaar opleveren 
tegen het verkrijgen van een superieure vezel. Voorts wordt nog 
slechts vermeld, dat in Atjeh een proefaanplantje werd gemaakt, 
waarvan na 105 dagen kon worden geoogst tot een equivalent van 
225 Kg. per bouw. Uit hetzelfde verslag over het jaar 1913 blijkt wel 
(bl. 144), dat door de leerlingen van den landbouwcursus te Poer- 
woredjo nog H.c. ís verbouwd, doch bijzonderheden omtrent de 
resultaten worden niet gegeven en van bevolkingsaanplantingen 
wordt geen gewag meer gemaakt. In Atjeh zijn in dat jaar de proefne- 
mingen op zeer kleine schaal vervolgd: het resultaat ervan wordt 
goed genoemd, omdat de opbrengst, omgerekend per bouw, 6 picol 
bedroeg. Uit het verslag 1914, bl. 173 blijkt, dat de proeven er 
nog steeds in het klein werden voortgezet. 
In de Mededeelingen van het Bezoekisch proefstation (No. 2, 
1913) beschrijft Folkersma de door de Landbouw Mij. Oud-Djem- 
ber in 1911 genomen proeven en constateert, dat H.c. in de res. 
Besoeki een voor hem zeer gunstigen bodem en klimaat vindt. De 
stand van het gewas was bij alle drie proefnemingen goed en de 
kwaliteit van de vezel werd gunstig beoordeeld. De “opbrengst 
bedroeg respectievelijk 270, 400 en 625 Kg. per bouw en als 
gemiddelde zou men volgens Folkersma mogen rekenen op 500 
Kg. Sawahgrond geeft meer zekerheid op een goed beschot dan 
tegalgrond, vooral in den oostmoesson, en de beste groeitijd is de 
oostmoesson, zoodat java-jute naar zijn meening voor tweede gewas 
in aanmerking komt. Hij stelt de kosten van cultuur en bereiding 
op f80— per bouw, exclusief grondhuur en toezicht en concludeert 
tot de wenschelijkheid van meerdere proefnemingen. 
Overwegende, dat 6 jaar na het invoeren niets meer definitiefs 
van deze vezelplant te zeggen viel dan het bovenaangehaalde, 
lijkt het mij waarschijnlijk, dat de cultuur van H.c. als handelsgewas 
op Java wel kan worden afgeschreven, tenzij de proefneming met 
een variëteitencollectie, waarvan sprake is in Korte Berichten 1916, 
bl. 588, gunstiger resultaten oplevert, in de eerste plaats aanzienlijk 
