HIBISCUS. 199 
met rechten, slanken stam, wildgroeiend alleen bekend van West- 
en Midden-Java beneden 800 M., daar door de€ inlanders aan- 
geplant tot op 1400 M. zeehoogte. Hij laat zich gemakkelijk ver- 
menigvuldigen door zaad, doch niet door stekken. 
Het hout wordt algemeen voor huisbouw zeer bruikbaar geacht; 
volgens bekomen inlichtingen kunnen reeds van 6 à 8-jarige boo- 
men kleine stijlen voor huizen worden verkregen. In Pekalongan 
wordt het hout door de inlanders eerst uitgeloogd, waardoor de 
duurzaamheid wordt gezegd belangrijk toe te nemen. Het is niet 
in dikke, maar zeer gemakkelijk in 10 à 12 M. lange afmetingen 
te krijgen. In de voormalige lucifersfabriek te Semarang is deze 
houtsoort voor stokjes en voor doozen bijzonder geschikt gebleken 
(K. & V. — Il, bl. 112). 
In Zuid-Sumatra werd Hibiscus macrophyilus herhaaldelijk in- 
gezameld en telken male werd bericht, dat het hout inferieur is 
en hoogstens wordt gebruikt voor stijlen van ladanghuizen. 
Daar heeft men meer nut van den bast: die van jonge, de dikte 
van een arm niet te boven gaande stammetjes dient voor touw- 
werk en voor het vlechten van matten, terwijl de bast van oudere 
boomen wordt gebezigd voor omwandingen van ladanghuizen en 
padischuren. Bast, bestemd voor touw of hengelgaren, wordt ge- 
durende een week in water geweekt, geschraapt en gedroogd: 
deze vezelstof moet zeer duurzaam zijn. Wil men er matten van 
vervaardigen, dan worden de baststrooken ontdaan van de bui- 
tenste laag en in reepen gesneden, welke in de zon worden 
1715/5013. 
1175/5013. 
gedroogd; om die soepel te maken worden zij voor het vlechten 
in water geweekt of een nacht in den dauw gelegd. 
In het Museum: Vezel, touw, mat. 
Hibiscus mutabilis, L. 
Volksnamen. Mal: Boenga waktoe bësar (Mol.) — Jav.: Waroe 
landak — Tern.: Saja ngali-ngali. 
Opgerichte heester, 1.50 tot 4 M. hoog, als sierheester wel eens 
in tuinen geplant; de bloemen zijn ’s morgens wit of wit met een 
rood hart en verkleuren in den loop van den dag tot rood. In 
verband met deze eigenaardigheid beschrijft Rumphius hem (IV, 
bl. 27) onder den naam van Flos horarius, als een plant met 
twee of drie zeer lange stengels, twee vingers dik, zoo rank, dat 
zij kromgebogen staan. Soms maakt hij van onderen een kleinen 
stam van een been dikte. 
De bastvezel is volgens Watts Dictionary sterk; de binnenste 
lagen zijn zacht en zijdeachtig, de buitenste hard en loodkleurig. 
Voor touwwerk zou zij inferieur zijn. 
Rumphius zegt, dat hij het er voor houdt, dat deze plant veel 
krachten gemeen heeft met de Althaea, want dat hij het slijm uit 
de bladeren door inlanders heeft zien gebruiken om harde gezwellen 
te verweeken en rijp te maken. 
In het Museum: Vezel. 
Hibiscus radiatus, Cav. 
Volksnamen ? 
Opgericht of opstijgend kruid, 0.50 tot 2 M. hoog, soms als sier- 
Hout. 
Bast. 
Vezel. 
Medicinaal. 
