Wortel. 
Vezel. 
Bladeren. 
1175/5013. 
Wortel. 
200 MALVACEAE. 
plant gekweekt (de vorm met purperen bloemen) en wel eens min 
of meer verwilderd (Backer, Schoolflora). Door Rumphius wordt 
het beschreven (IV, bl. 40) onder den naam van Herba cri- 
nalium domestica als een overjarigen, lagen, wijd uitgespreiden 
struik, niet meer dan 5 voet hoog, op Ambon ingevoerd van Bima 
en in de tuinen geplant. De rechte, ronde stengels zijn gestekeld, 
vooral de uiteinden, en kruidachtig, doch zoo stijf en taai, dat men 
ze niet kan breken. 
Den wortel gebruiken de ternatanen tegen harde gezwellen aan 
de knokkels en gewrichten, die een overblijfsel zijn van framboesia 
(Rumph.). _* 
Of de bast van deze soort vezel levert— uit de beschrijving van 
Rumphius volgt, dat hij rijk moet zijn aan vezels—is niet zeker. 
In Selected Reports Imp. Inst, Col. Reports miscellaneous No. 
58 — 1909, bl. 112, wordt gezegd, dat uit Brazilië een monster 
vezelstof werd ontvangen van Hibiscus radiatus onder den naam 
van Canhamo brasiliensis, Perini, welke door handelsexperts bruik- 
baar werd geacht voor vermenging met de veel kostbaarder ita- 
liaansche of fransche hennep. In Kew determineerde men blijkens 
Kew Bulletin 1907, bl. 338 de z.g. Canhamo brasiliensis als Hibis- 
cus radiatus Sims (niet Benth., twijfelachtig Cav.) en in Teysmannia 
1908, bl. 499, worden de te Buitenzorg uit braziliaansch zaad 
gekweekte planten aangeduid als een variëteit van Hibiscus canna- 
binus, L. Wat de juiste naam van de Canhamo inderdaad is, doet 
echter niet veel ter zake, daar de proefneming ermee mislukte; 
doordat de planten het niet brachten tot een grootere hoogte dan 
1 à 1.50 M. Perini had er in Brazilië evenmin succes mede: een 
door hem opgerichte maatschappij voor het telen en verwerken 
van de vezel heeft volgens Tropenpflanzer 1909, bl. 491, om 
finantieele redenen moeten liquideeren. 
De als wilde zuring smakende bladeren worden volgens Rum- 
phius bij de visch gekookt. 
Hibiscus Rosa=sinensis, L. 
Van de welbekende kémbang sépatoe beschrijft Rumphius (IV, bl. 
24) onder den naam van Flos festalis de enkele en de dubbele 
van verschillende kleur en zegt, dat zij nergens in het wild groeien, 
doch door geheel Indië in tuinen worden geplant als sieraad (en 
zeer veel als pagers). De vermenigvuldiging geschiedt door stekken, 
daar zij nooit vruchtzetten. Hetgeen hij omtrent het gebruik mede- 
deelt, is vrijwel alles wat van dezen heester bekend is en dat de 
voornamelijk medicinale toepassingen door hem vermeld nog zeer 
actueel zijn, bewijzen de berichten van de nieuwere schrijvers, die 
eigen waarnemingen te boek stelden. 
De wortels van den witten vorm, zegt Rumphius, zijn verkoe- 
lend: zij‘zijn zeer dienstig om in heete koortsen den brand te 
verminderen, waartoe zij worden gewreven en met water inge- 
geven. Alleen of met den wortel van Hibiscus tiliaceus, L. en 
wit akar bahar gewreven en ingenomen, genezen zij steken in 
de zijde. De maleiers gebruiken volgens Ridley (Mal. Genees- 
middelen, bl. 36) deze wortels tegen bloedzweren, inwendig als 
afkooksel, „uitwendig als pap. 
