202 MALVACEAE. 
werd gemaakt: meteen bloem wreef men de schoenen in en poetste 
die met de vlakke hand uit. Het schoeisel werd daardoor blinkend 
zwart en de hand donkerblauw. Om vervolgens de handen te 
reinigen wreef men die, zooals in Indië in dergelijke gevallen ge- 
bruikelijk is, met citroensap. De blauwe kleur gaat daardoor over in 
purperrood en kan vervolgens met water worden afgewasschen. 
In het Museum: Vezel. 
175/5013. Hibiscus Sabdariffa, L. 
Vezel. 
Culinair. 
Zaden. 
Volksnamen. Soend.: Gaméêt blanda. 
Opgericht kruid, 0.50 tot 2.50 M. hoog, afkomstig uit tropisch 
Amerika en hier soms als groente aangeplant (Backer, Schoolflora). 
Van dit amerikaansch zuur wordt evenwel zeer weinig werk ge- 
maakt; wat daarvan de oorzaak kan zijn, is mij niet bekend, daar 
toch in alle tropische landen met groote waardeering van de roselle 
wordt gesproken. Wigman zegt in Teysmannia 1898, bl. 226, dat 
de plant gemakkelijk is te kweeken en bijzonder weinig van het 
geduld vergt, daar zij reeds enkele maanden na het uitzaaien vruchten 
draagt. Hij meent daarom, dat dit eenjarige gewas een plaatsje 
verdient op elk erf en in elken groententuin. 
Volgens Watts Dictionary levert de bast een sterke, zijdeach- 
tige vezel, die in Eng.-Indië daaruit op het tijdstip dat de planten 
in bloei staan wordt gewonnen en als roselle-hemp in sommige 
districten van Madras wel zou worden gebruikt voor het vervaar- 
digen van „jute-zakken”’. 
Overigens wordt H. Sabdariffa algemeen in de tropen geteeld om 
de bladeren en om de vruchten; de eerste vervangen de zuring en 
van de laatste, juister gezegd van de vleezig blijvende kelken, wordt 
een prachtig rood gekleurde, frisch smakende gelei bereid. In 
Philippine Agr. Review 1912, bl. 123 en 1914, bl. 266 en Ph. 
Journal of Science 1912 A, bl. 201, vindt men de noodige gege- 
vens omtrent deze plant en wat men er van maken kan, inclusief 
stroop en wijn van de planten in haar geheel. 
De zaden schijnen oliehoudend te zijn. 
In het Museum: Vezel, gelei, zaden. 
175/5013. Hibiscus similis, Bl. 
Brandhout. 
Volksnamen. Mal. : Waroe — Soend.: Waroe goenoeng — 
Jav.: Waroe gombong, W. kopêk, W. rangkang — Mad. : Ba- 
roe kheutjheu. 
Kromme, kleine, zeer snel groeiende boom, 10 tot 15 M. hoog 
en 40 à 50 cM. dik, slechts zelden zuiver wildgroeiend op Java, 
doch daar tot op 1700 M. zeehoogte allerwege gecultiveerd langs 
de wegen en op de erven voor schaduw. De vermenigvuldiging 
geschiedt uiterst gemakkelijk door stekken (K. & V. — II, bl. 110). 
Volgens het Archief voor de Suikerindustrie 1915, bl. 1561, be- 
veelt Backer de cultuur aan voor brandhout op waardelooze, perio- 
diek zeer waterarme, maar niet zoute gronden. 
In gebruik komen de verschillende deelen overeen met H. ti- 
liaceus, L., welke echter in alle opzichten hooger wordt gesteld. Zoo 
wordt het hout door de inlanders bijna nooit benut, omdat het 
kernhout, hoewel dat even deugdelijk heet te zijn als dat van de 
