175/5014 
Vezel. 
Zaden. 
206 MALVACEAE. 
Abelmoschus moschatus, Medic. (Hibiscus Abelmo- 
SCHUB 45). 
Volksnamen. Mal.: Gandapoera, Kapas sëdëki (Lamp.) — 
Soend.: Kakapasan, Kaworo — Jav.: Kapasan, Kastoeri, Ré- 
goelo, Réwoeloe, Waron. 
Forsch, opgericht kruid, 0.50 tot 1.50 M. hoog, groeiend beneden 
650 M. zeehoogte in ruigten en langs wegen (Backer, Schoolflora). 
Rumphius noemt het (IV, bl. 38) Granum moschatum en be- 
schrijft het als een eenjarigen struik, somtijds in het wild aan te 
treffen, somtijds aangeplant in tuinen, opschietend met een hoogen, 
rechten, ronden, ruigen, halfkruidachtigen stengel, meer dan een 
man hoog, een duim dik of minder en in weinig zijtakken verdeeld. 
De bastvezel wordt op Java wel eens gebruikt voor het draaien 
van touw. In Eng.-Indië is volgens Watts Dictionary een halve 
eeuw geleden met deze soort geëxperimenteerd, doch hoewel H. 
Abelmoschus bij die proefneming beter resultaat gaf dan andere 
vezelplanten, werd er toch niet op doorgegaan, omdat niet bleek, dat 
zij voordeelen bezit boven jute. Ook verder schijnt aan Abelmoschus 
moschatus als vezelplant weinig aandacht te zijn geschonken, wat wel 
vreemd is, daar zij zeer algemeen ín de tropen wordt gekweekt 
om de zaden, die als muskuszaad of grains d'ambrette, in den 
europeeschen handel zijn. Rumphius beschrijft die zaden als fijn 
gestreepte, muisgrauwe halvemaantjes of niertjes, die, als men ze 
wrijft, op kolen strooit of kauwt, een zeer geprononceerden mus- 
kusgeur afgeven. De vrouwen gebruiken ze, hetzij alleen, hetzij 
gemengd met ander reukwerk, tot het berooken van kleeren en 
men doet ze ook in de boreh (Rumph.). Fijngewreven onder be- 
dak bedient men zich van de korrels ter verzachting van de huid 
en tegen uitslag, bijv. roodehond, waartegen dit middel zich bij- 
zonder werkzaam toont, doordat het de ziekelijk verhoogde prik- 
kelbaarheid der uitwasemende vaatjes vermindert (Blume, Bijdragen, 
bl. 107). Voorts worden de versche, nog niet te harde zaden met 
een naald doorstoken en aangeregen; deze snoeren behouden lan- 
gen tijd een muskusgeur (Teysmann in Nat. Tijdschr. v. N. 1. 
di 34, bl. 507). De fransche parfumerie-industrie gebruikt ze vol- 
gens Bulletin No. 33 Koloniaal Museum, bl. 157, in zeer geringe 
hoeveelheid en een handelsartikel van eenig belang is muskus- 
zaad dan ook niet; in de officieele uitvoerstatistiek komt het niet 
voor !). Over geheel Java is het echter te vinden in den droge- 
rijhandel: Vorderman (Geneesmiddelen U) zegt, dat het te Batavia 
wordt aangevoerd van Soerabaja. Behalve het reeds door Rum- 
phius vermelde gebruik om ze te mengen onder parem, worden de 
zaden ook gebezigd om olie te parfumeeren, teneinde te worden ge- 
bruikt als haarolie. Dat er olie uit geperst of gedistilleerd zou wor- 
den, zooals wel wordt aangegeven, is mij niet gebleken; de zaden 
l) Aan het April-bericht 1914 van Schimmel & Co. ontleende De Jong in 
Teysmannia 1914, bl. 434, de mededeeling, dat waronzaad bijna niet meer 
te krijgen was. Door de sterke prijsdaling was de cultuur van dit gewas 
klaarblijkelijk verlaten, doch voor kleine hoeveelheden zou wellicht loonen- 
de afzet te vinden zijn. Dergelijke berichten, die over de geheele wereld 
met belangstelling worden ontvangen, hebben gewoonlijk verhoogd aanbod 
ten gevolge, met in zich de kiem van nieuwe overproductie. 
