Bast. 
Bladeren. 
Zaad. 
1715/5020, 
Palembang. 
208 MALVACEAE. 
Dit kernhout zou ook medicinale eigenschappen bezitten. Rum- 
phius zegt bij ervaring te weten, dat het een wonderlijk heilzame wer- 
king heeft bij pleuris en cholera. Het heeft een specerijachtigen reuk 
en smaak en is niet bitter doch eenigszins scherp op de tong: onder 
alle geneeskrachtige houtsoorten ís het ’t gemakkelijkst in te nemen. 
Voor medicinaal gebruik, aldus R., moet men het kernhout nemen van 
een boom die vlak aan zee staat en nog niet hol is en wel van de wortels 
of van het onderste deel van den stam. Na dat van spint en eventueel 
van vergane deelen te hebben gezuiverd, moet men het wasschen met 
zeewater. Als men het dan droogt in de zon, kan het jarenlang worden 
bewaard maar moet, als men het gebruiken wil, vooraf in zeewater wor- 
den geweekt. Men bezigt hetook bij koliek, gemengd met kajoe tahi, 
om de winden te breken en geeft het insgelijks in bij heete koortsen. 
De bast levert volgens Watt’s Dictionary een sterke, doch weinig ge- 
bruikte vezel, die alleen in ruwen staat wordt gebezigd omte binden. 
De bladeren worden volgens Rumphius door de ambonneezen 
wel eens onder andere sajoer gekookt wegens hun rinschen smaak. 
Ridley (Mal. Geneesmiddelen, bl. 39) zegt op gezag van Holmes, 
dat de bladeren en vruchten, tezamen gekneusd, worden aange- 
wend tegen hoofdpijn en ook tegen schurft. 
Het zaad levert in Afrika een roode, dikvloeibare, geneeskrachtige 
olie (Wiesner, Rohstoffe). 
In het Museum: Vezel, zaad. 
Gossypium obtusifolium, Roxb. var. !). 
Verschillende katoensoorten worden den geheelen archipel door 
gekweekt, doch van oeconomisch belang is er vooralsnog slechts 
één, de vormenrijke Gossypium obtusifolium, Roxb., die als han- 
delsgewas wordt gekweekt in de residentie’s Palembang en Sema- 
rang en op het eiland Lombok. Het is niet onwaarschijnlijk, dat haar 
oorsprong moet worden gezocht in Eng.-Indië: de mal. naam der 
katoenplant, kapas, verwant aan het sanskritsche karpasa, duidt ten- 
minste op een hindoeschen oorsprong. # 
De palembangsche katoen wordt voortgebracht door een vorm, die 
na overeenkomt met de nòch in Eng.-Indië of op Ceylon, nôch elders 
teruggevonden door Roxburgh beschreven en afgebeelde Gossypium 
obtusifolium: de zaadharen zijn echter wit en niet bruin, gelijk 
Roxb. aangeeft. Diezelfde vorm wordt in de Zuider- en Oosteraf- 
deeling van Borneo (Amoentai) voor eigen gebruik geteeld onder 
den naam van kapas bénêr en het herbarium te Buitenzorg bezit daar- 
van ook materiaal, afkomstig van Letti. De zaden van G. obtusifolium 
zijn bekleed met een witte viltlaag en het pluis is zeer stevig daaraan 
bevestigd: voor de praktijk is vooral dit laatste een groot nadeel. 
In de res. Palembang wordt de cultuur — volgens het zeer ge- 
roemde, in Teysmannia 1906, bl. 377, gepubliceerde verslag van 
1) Omtrent de katoencultuur in Ned.-Indië kunnen hier slechts enkele ge- 
gevens worden bijeengebracht, n. Ll. de voornaamste punten die betrekking 
hebben op de gevestigde volkscultuur. Sinds jaren is men bezig te trachten 
die cultuur op hooger peil te brengen, doch de resultaten daarvan zijn nog 
niet zeer evident. Ik heb mij daarom voornamelijk bepaald tot het verwer- 
ken van een klein aantal, een overzicht gevende schrifturen, waaronder 
van niet recenten datum, zonder daardoor — naar ik meen —in actualiteit te 
kort te schieten. 
£ 
