GOSSYPIUM. 215 
1715/5020. Gossypium spec. div. 
Behalve G. obtusifolium komen in Ned.-indië nog andere G. 
soorten.voor, die òf van ouds door de bevolking zijn geteeld, òf 
in later tijd zijn ingevoerd met het doel de bestaande cultuur te 
verbeteren. Hoe de botanische groepeering in soorten eigenlijk 
behoort te zijn, is bij een gewas, dat sinds eeuwen is gekruist en 
geselecteerd en dat sterk reageert op standplaats en klimaat, niet 
meer met zekerheid uit te maken, waarbij komt, dat zij die oorspron- 
kelijk de soorten opstelden, ook Linnaeus, reeds niet meer te doen 
hadden met zuivere botanische soorten. Watt heeft echter het 
moeilijke werk ondernomen, om te trachten een schifting te be- 
werkstelligen en bij zijn in 1907 gepubliceerd werk (Wild and 
cultivated Cotton plants of the World) sluiten zich de botanici en 
practici vooralsnog aan. Men verlieze echter niet uit het oog, 
dat een botanische naam in dit geval op zichzelf niet voldoende 
is, om inzicht te geven in den aard van het gewas en zijn pro- 
duct, omdat de verschillende soorten groepen omvatten van rassen, 
die belangrijk kunnen uiteenloopen. 
Van de door Watt erkende Gossypium-soorten zal men de vol- 
gende in N. L kunnen aantreffen, waarmede dus niet gezegd wordt, 
dat zij hier worden — of zelfs werden — geteeld. 
Gossypium acuminatum, Roxb. (G. brasiliense, Mac, G. 
religiosum, Parl, G. vitifolium, Auct. non Lamk). Forsche 
opgerichte heester, 1.50 tot 3 M. hoog, die de Fernambuc- of nier- 
katoen oplevert. In zijn reisrapporten, o.a. in dat over zijn Mo- 
lukkenreis (Natuurkundig Tijdschr. v. Nl. dl 23, bl. 329 en 339), 
maakt Teysmann herhaaldelijk melding van Fernambuc-katoen (door 
hem afgeleid van G. vit folium), die door den ganschen archipel 
bij enkele exemplaren in de negorijen wordt aangetroffen en nergens 
zoo schoon (dl 40, bl. 230) en vol vruchten als in de tuinen der 
zendelingen op West Nieuw-Guinea. Volgens Backer’s Schoolflora 
wordt hij ook op Java over het geheele eiland van af de laagvlakte 
tot op 700 M. zeehoogte, doch alleen in geringe hoeveelheid, bij 
inlandsche woningen aangeplant. Kuyper bericht, dat deze overjarige 
katoensoort ook te Palembang hier en daar op de ladangs in enkele 
exemplaren wordt aangetroffen: de opbrengst wordt gewoonlijk 
voor eigen gebruik aangewend, omdat de bevolking de vezel voor 
sterker houdt dan de kapas oeloe. Van Setten (Cultuur, Handel 
enz ) zegt, dat het product wordt gebruikt voor het vervaardigen 
van fijnere kains en dat de heester meestal dient om de grenzen 
der ladangs aan te geven. Daar kapas kajoe geen belangrijke 
opbrengst geeft, zal naar zijn meening de bevolking wel nooit 
overgaan tot aanplanten ervan in het groot, ook omdat daardoor de 
gebruikelijke vruchtwisseling met padi zou worden verstoord. Uit 
de Lampongsche Districten werd G. acuminatum mij toegezon- 
den als kapas bênér, d.w.z. de katoenplant. 
. Volgens Backer is ditde Gossypium latifolíium van Rum- 
phius (IV, bl. 37), welke door Watt ten onrechte wordt gehouden 
voor G. vitifolium, Lamk. Rumphius zegt, dat hij veel voorkomt in 
Temboekoe op Celebes en op Bima en dat hij, behalve voorde 
vezel, ook wordt geplant met het ovg op de bladeren, die gekookt 
als moeskruid worden gegeten. 
