Wortels. 
Hout. 
220 BOMBACACEAE. 
scharlakenroode bloemen), voorkomend in het westelijk deel van 
den archipel, op Java tusschen O en 900 M. zeehoogte in vele streken 
niet zeldzaam doch evenmin algemeen (K. & V.—ll, bl. 122). 
Het vocht dat uit de wortels vloeit bij insnijden voor zonsop- 
gang (daarna heeft geen uitvloeiing meer plaats) wordt volgens 
Mevr. Kloppenburg gebruikt als verkoelende drank bij indische spruw 
en bij hoog oploopende koorts. Hasskarl’s Nut (No. 213) zegt, dat 
een infusum van den gekneusden wortelbast wordt gedronken bij 
verhitting in de maa-streek. 
Het witte, zeer lichte hout wordt op Java wegens de zeer geringe 
duurzaamheid bijna nooit door de inlanders gebruikt, tenzij enkele 
malen voor kano’s. Voor pakkisten is het om de groote lichtheid 
aan te bevelen (K. & V.). In Eng -Indië wordt het gebruikt voor thee- 
kisten (Bull. Imp. Inst. 1911, bl. 311); het zou aldaar, volgens de op- 
gave van Koorders in Tectona III, bl. 119, eender voornaamste, zooniet 
de voornaamste, grondstof zijn voor de lucifersfabrikatie. In de Eerste 
Javaansche Lucifersfabriek te Semarang bleek echter volgens denzelf- 
Bast. 
Pluis. 
1771/5024, 
den (Tectona Ilf, bl. 123) het hout voor dat doel te grof en te week en bij 
de proefnemingen te Kediri (Teysmannia 1896, bl. 504) werd het 
eveneens zoowel voor stokjesals voordoosjesonbruikbaar bevonden. 
Te Batavia werd mij de bast als geneesmiddel gebracht. Scheffer 
teekende in Hasskarl's Nut bij No. 213 aan, dat de met water _ 
fijngestampte schors als huidprikkel wordt gebezigd bij hevige 
koortsen. Te Buitenzorg deelde men mij mede, dat een aftreksel 
van den gekneusden bast bij koorts wordt gedronken. Eenig al- 
caloïdisch of ander biter bestanddeel werd er door Greshoff 
(Plantenstoffen Il, bl. 37) niet in gevonden. 
Het vruchtpluis, dat bijzonder gemakkelijk door den wind wordt 
medegevoerd, wordt op Java niet benut. K. & V. zeggen, dat er 
in Midden-Java een bijgeloovige vrees bestaat tegen het gebruik 
ervan voor vulling van kussens. Vorderman (Madoereesche plan- 
ten No. 253) geeft als reden van het niet gebruiken op, dat het 
jeuk zou veroorzaken. 
De vraag is mij wel eens gesteld, of Bombax malabaricum niet 
geschikt zou zijn om te worden geteeld op plaatsen, waar kapok niet 
voort wil. De houding, daar tegenover aangenomen, is afwijzend. In 
de eerste plaats bloeit volgens K. & V. de boom eerst bij een stam- 
middellijn van meer dan 35 cM., terwijl de kapokboom veel vroe- 
ger overvloedig vruchtdraagt. Het inzamelen van de vruchten is 
bij den Bombax met het oog op zijn hoogte veel moeilijker dan 
bij den kapokboom en in de laatste plaats zou het den naam der 
javakapok afbreuk doen, indien op hetzelfde eiland ook Bombax- 
vezel werd geteeld, die sommige deugden van de echte kapok mist. 
In het Museum: Bast, pluis. 
Bombax Valetonii, Hochr. 
Volksnamen. Soend : Dangdeur, D. leuweung. 
Boom, 20 tot 35 M. hoog en 3 à 4 M. dik (bloeiend te onder- 
scheiden door zijn groenwitte bloemen), op Poeloe Bras (Atjeh) vrij 
talrijk vertegenwoordigd gevonden, op Java alleen bekend van één 
standplaats in Zuid-Preanger op 400 M. en volgens mededeeling 
van den Heer Backer ook van Batavia (Kebajoran). 
