Olie. 
Residu. 
226 BOMBACACEAE. 
niet meer dan 25%, leege of roode zaúen bevatten. Wordt dit per- 
centage overschreden, dan wordt de partij geweigerd of moet ra- 
factie worden toegestaan. 
De uitvoer van kapokzaden heeft bedragen (in tons}: 
EMG | aop Beld ha A ea en Eel haa RENES 
mol B Hsen Tessel Er ISS AE Mons Ee sol Siller (VEA EE 
z z Ee DG Ke ie hk} En En) ee rs IT ad TESS v 
5 Bil B Sl ES uE je SE ERE BSE 
u OE Se | | | | >| a | 
1910 [3.367 [3.912 |1.260, 565| 496 221 | 123, 9| 36| — || 56 \n.v.| 22 
1911 |5.151 {5.868 | 2.638 931 | 683 | O8 Ir DDR EE EVE Ve 15 18 | 38 42 
1912 [6.013 {5.607 | 2.607 | 1.318 | 970 | 380 | 259 | 218 \n.v.y 73 ME 7 ee) 1 
1913 | 7.261 [5.671 |3.169 [1.311 | 813 |. 561 | 348 | 174| 148 | 23 || 16 | 24| 38 
1914 (2.420 | 2.572 604 | 242 \ 137 | 222, 180 | 58 | 8 | 50 — | 105 | 37 
Voorheen was Liverpool de eenige markt voor kapokpitten, doch 
in het jaarverslag 1913 van den ned. consul aldaar (Handelsberichten 
11/7 ’14, bl. 271) wordt gezegd, dat de aanvoeren waren afgenomen, 
doordat een groot deel van den Java-oogst naar Marseille was ge- 
zonden. Tengevolge van de concurrentie van genoemde haven en van 
de hooge olienoteeringen, was de prijs opgeloopen. 
Een gedeelte, gewoonlijk het slechtste, wordt volgens De Cocq 
Buning op Java zelf geperst, voornamelijk door chineezen. Bley 
zegt, dat die olie— minjak kléntêng of minjak randoe geheeten — 
wordt gebruikt als lamp- of smeerolie en ook wel als spijsolie, doch 
in dat geval wordt zij verhit, omdat zij anders schadelijk wordt 
geacht. Voorts, en op grooter schaal, daar de opbrengst bij gebruik 
van de wigpers gering is, wordt op Java de olie gewonnen met hydrau- 
lische persen, die een rendement van 18°/, geven bij een oliegehalte 
van 23°/,. In het abnormale oorlogsjaar 1914 werd zelfs het grootste 
deel van den oogst binnenslands verwerkt. Verkoop op Java had vol- 
gens het Verslag 1914 omtrent L. N. & H., bl. 86, voor de chineesche 
opkoopers het voordeel, dat geen gave exportzakken behoefden te 
worden gebruikt; de verhoogde prijs der goenizakken drukte te 
zwaar op een product van betrekkelijk zoo geringe marktwaarde 
(f2.55 à f 2.60 p.p. tegen het eind van het jaar). Voorts heeft levering 
aan een oliefabriek hier te lande het voordeel, dat de verkooper 
niet blootstaat aan rafactie wegens onvoldoende kwaliteit. 
De machinaal geperste olie wordt door de bevolking gebezigd 
als bakolie, hetzij zuiver, hetzij vermengd met andere oliën. Voor- 
heen werd te Semarang kapokzaadolie ook gewonnen door extrahee- 
ren met benzine, waarbij een rendement van 22°/, werd verkregen. 
De geëxtraheerde olie was minder gewild dan de geperste, omdat 
zijeen lichten reuk van benzine had, die moeilijk was te verwijderen; 
zij werd gebruikt in de plaatselijke zeepziederijen, doch vermengd, 
daar kapokolie alleen ongeschikt is om harde zeepen te vervaardigen. 
De 4 à 45°/, stikstof bevattende perskoek wordt gebruikt voor 
bemesting (zie Teysmannia 1904, bl. 621): op de door de chineezen 
vervaardigde boengkil schijnen echter de suikerfabrikanten niet 
bijzonder gesteld te zijn, daar De Cocq Buning mededeelt, dat in 
de laatste jaren vele chineezen met hun waar zijn blijven zitten. 
Ook in Frankrijk worden volgens Korte Berichten voor L.N. & H. 
van Sept. 1915, bl. 267, de koeken als meststof gebruikt. Wijs echter 
