ee dte nd 
DURIO — NEESIA. 229 
ook in het aroma, bestaan belangrijke verschillen, die uiteenloopend 
worden gewaardeerd. Rumphius onderscheidt drie vormen, nl. 
a) Doerijan borneo, zoo groot, dat een man er een vracht aan heeft, 
„maar sommige zijn wel wat kleiner”. Dezen vindt men op N.W. 
Borneo omtrent de stad van dien naam (Broenei ?). 
b) de langwerpige doerijan, die men onder de gewone voor 
de beste houdt, inzonderhefd als de schil naar het goudgele trekt 
en de stekels stomp zijn en tevens ver van elkaar staan; deze 
hebben in elke cel maar een of twee pitten met dik vrucht- 
vleesch. Hoe minder pitten een doerijan heeft, des te beter wordt 
zij geacht. Onder deze soort kent men er een, in vorm gelijk, 
doch met een van buiten hooggele, van binnen lichtroode schil, 
die men doerijan kësoemba noemt en voor lekkerder houdt dan de 
andere. Deze doerijan kêsoemba vindt men op Banka, maar niet veel. 
c) de ronde doerijan, kleiner dan de vorige, met veel pitten en 
wat flauwer van smaak. 
In het Museum: Wortels, hout, vrucht. 
171/5038. Lahia (Durio) kutejensis, Hassk. 
Volksnamen. Z. & O. Afd. v. Born.: Lahi (Volgens Filet). 
Vruchtboom, 10 tot 20 M. hoog, inheemsch op Borneo, op Java 
soms aangeplant (Backer, Schoolflora). 
De vruchten zijn langwerpig en komen met de doerên volko- 
men overeen, behoudens dat de zaadrok hooger geel is en dat 
zij den karakteristieken doerijangeur missen; de reuk herinnert 
aan tjëmpëdak (Artocarpus Polyphema, Pers.). 
In het Museum: Vrucht. 
Neesia altissima, Bl. (Esenbeckia altissima, Bl). 
Volksnamen. Soend.: Bêngang. 
Tot 30 M. hooge en 1 à 1,50 M. dikke boom, alleen bekend van 
Java en daar in het westen tusschen 50 en 1300 M. — vooral op 
1000 M. zeehoogte — algemeen, doch niet gezellig groeiend. 
Het hout bestaat alleen uit spint en gelijkt in kleur en uiterlijk 
op beukenhout, doch is wat grover, iets glimmend en vuilwit met 
talrijke korte, breede strepen, welke duidelijk te voorschijn treden 
als het eenige dagen aan de lucht is blootgesteld. Het is in groote 
afmetingen te krijgen en wordt gebezigd voor kano’s en planken, 
doch niet zeer duurzaam geacht: waarschijnlijk is het geschikt voor 
pakkisten (K. & V. — 11, bl. 129). Hasskarl (Het Nut No. 165) is vante- 
genovergesteld gevoelen; hij noemt hethoutbijzonderfraaiensterk, met 
roodachtige kleur, onaantastbaar voor insecten, inclusief witte mie- 
ren en zegt, dat het wordt gebruikt bij den huisbouwen voor planken. 
Dezelfde bericht, dat de fijngewreven bladeren op den buik worden 
gesmeerd bij gonorrhee en dat de vruchten tegen dezelfde ziekte 
worden aangewend. Men brandt ze volgens hem tot kool en neemt 
die met een weinig water in. Blume (Bijdragen, bl. 146) zegt, dat 
nadat de inwendige oppervlakte der vruchtkleppen is gezuiverd van 
de haren, een stuk ervan wordt fijngewreven met een weinig adas 
en water en dat dit mengsel inwendig wordt gebezigd tegen moei- 
lijke urineloozing en verouderde druipers, naar men hem verze- 
kerde, met goed gevolg. Dr. Boorsma deelde mij mede, dat de vrucht- 
Hout. 
Bladeren. 
Vruchten. 
