KLEINHOVIA — STERCULIA. 239 
broken ledematen en verstuikte gewrichten: de jonge bladeren, ge- 
wreven en met water gedronken, werken verkoelend bij koorts; 
men kan ze ook gebruiken om er het hoofd mee te wasschen zooals 
men doet met kapokbladeren, doch de Sterculia-bladeren zijn min- 
der slijmerig en verkoelen meer dan dat zij reinigen (Rumph.). 
Dezelfde zegt, dat de tot asch gebrande dikke vruchtschillen ge- vruchten. 
bruikt worden bij het verven met kasoemba, waarvoor men in den 
regel de asch van doerijanschillen bezigt. Op Java gebruikt men 
ze medicinaal onder de namen boewah kêpoeh, b. djangkang of 
b. djangkang darah, insgelijks gebrand. Vorderman (Madoereesche 
planten No. 145) zegt, dat de loog wordt gedronken tegen gonorrhee, 
terwijl Dr. Boorsma te Solo vernam, dat zij wordt ingenomen tegen 
waterzucht. Te Bataviavormtvolgensdenzelfdede geroosterde vrucht- 
schil een bestanddeel van een middel tegen druiper. 
Van de vettige zaden maakt men op Madoera sambal (Vorder- zaaen. 
man). Rumphius zegt, dat men ze roostert in een pan, totdat de 
schil barst; de kernen zijn dan zoet als hazelnoten en kunnen 
zonder vrees voor hoofdpijn of duizeligheid worden gegeten. Op 
Java perst men er lampolie uit, of rijgt de kernen aan een stokje 
voor de verlichting (Rumph.). Een en ander wordt bevestigd door 
K.&V., die zeggen, dat de kernen rauw (?) of geroosterd worden 
gegeten en dat de olie tot braadolie dient. 
Wijs’ Vetcatalogus, bl. 104, beschrijft de zaden als kleine olijven, 
voor bijna de helft bestaande uit zaadhuid; de kern bevat 40°/, 
lichtgele, nietdrogende olie, die bij 18° C. eenig vast vet afzet. 
De zaadkern is giftig, dus ook de perskoek. De constanten van 
de olie zijn te vinden o.a. in Bulletin Koloniaal Museum No. 42, 
bl. 175, waar tevens de aandacht wordt gevestigd op de bij nog slechts 
zeer weinig andere oliën voorkomende eigenaardigheid om, bij ver- 
hitting boven 180° C., plotseling over te gaan in een geleiachtige 
massa. Het is niet waarschijnlijk, dat deze olie practisch veel waarde 
bezit. Volgens Bull. Kol. Mus. No. 34, bl. 153 heeft zij een e‘genaar- 
digen reuk en smaak en mij werd medegedeeld, dat de zaden lastig 
zijn te verwerken, omdat het schillen moeilijkheden oplevert. De 
broze buitenste zaadhuid is gemakkelijk te verwijderen als men de 
zaden vooraf heeft geweekt. 
Op Java hebben de zaden ook medicinale toepassingen. Volgens 
den Catalogus Brusselsche Tentoonstelling 1910 worden zij in vele 
djamoe’s gebruikt: in groote giften zouden zij abortus opwekken. Dr. 
Boorsma deelde mij mede, dat o.a. een aftreksel van bidji kêpoeh 
met staartpeper wordt aangewend tegen hoest en dat de olie op 
borok, een schurftachtigen uitslag op het hoofd, wordt gesmeerd. 
In het Museum: Hout, zaden, olie. 
178/5083. Sterculia javanica, R.Br. 
Volksnamen locaal en onzeker. Soend.: Binong, Hantap 
badak, H. beureum, H. dapoeng, H. gëdé—Jav.: Kalong, 
Kalongan, Kébék, Képoh kêtèk, Moenoeng. 
Boom, 15 à 20 M. hoog en tot 50 cM. dik, doch meestal dunner, 
buiten Java niet bekend, in Midden- en Oost-Java algemeen tus- 
schen O en 300 M. zeehoogte, in West-Java zeldzaam. Het hout Hout. 
komt overeen met dat van Sterculia foetida, L. (K. & V.—Il, bl. 145). 
