186/5147. 
DILLENIA — CAMELLIA. 247 
hoog, op 1200 M. zeer laag en krom; het hout wordt onbruik- 
baar geacht (Koorders, Minahassa). De Clercq (No. 594) noemt 
het geschikt voor stelen van lansen e.d. 
Camellia theifera, Dyer. 
Van de afwisselend als Camellia en als Thea met verschillende 
soortnamen beschreven theeplant worden in den regel twee — door 
tallooze overgangen verbonden, soms als soorten of ondersoorten 
beschouwde — hoofdvormen onderscheiden, n.l. de vaak eenigszins 
boomachtige Assam-thee (Thea assamica, Mast.)en de meestalstruik- 
achtige Chineesche of fJava-thee (Thea chinensis, L.); de eerste is op 
Java en Sumatra thans verreweg de belangrijkste voor de cultuur. 
Hoewel in de Preanger Regentschappen uitgebreide aanplan- 
tingen van thee door de bevolking zijn aangelegd — volgens het 
Verslag 1915 omtrent N.H. &.L. besloegen die op Ult. December 
van dat jaar 22.614 bouw, terwijl europeescheondernemingen 104.115 
bouw alleen met thee en een ongeveer even groote oppervlakte 
met thee als tusschencultuur hadden beplant — vallen nochtans de 
cultuur en vooral de bereiding geheel binnen het kader van de 
groote cultures, zoodat daarvoor wordt verwezen naar de speciale 
literatuur. Hier moet worden volstaan meteen bespreking van de 
bereiding door inlanders voorde inlandsche markten het vermelden 
van enkele bijzonderheden omtrent andere deelen dan de bladeren. 
Van het fraai gevlamde, harde hout maakt men wandelstokken; 
men kan er ook portretlijstjes e. d. van vervaardigen. 
De door inlanders voor de inlandsche markt bereide thee is 
afkomstig zoowel van Java- als van Assamthee en groen of zwart. 
Volgens Peminpin Pengoesaha Tanah van April 1915 geschiedt die 
bereiding in de Preanger Regentschappen ongeveer als volgt. 
Om groene thee te verkrijgen wordt het blad, dat tegen 1 of 
2 uur in den namiddag ís binnengebracht in de loods, uitgespreid 
op een bamboevloer, waar het blijft liggen tot den volgenden 
morgen, alswanneer het verflenst is en het verwerken een aanvang 
kan nemen. Bij kleine hoeveelheden tegelijk wordt het geworpen 
in een open pan, waaronder een flink houtvuur brandt Door de 
snelle verhitting wordt de groene kleur gefixeerd: het product 
neemt bij de verdere bewerkingen wel een bruinachtige kleur aan, 
doch het afgetrokken blad ís groen, in tegenstelling met gefermen- 
teerde thee, waarvan het bruin is. Onder herhaald omwerken laat 
men het blad zoolang ín de pan, tot het volume met een derde 
is verminderd: dan veegt men het op een platte bamboe mand, 
die aan de rollers wordt overgegeven. Waar meer op hoeveelheid 
dan op hoedanigheid wordt gewerkt, heeft het rollen wel plaats 
met de voeten op tampirs, doch als men aan de bereiding de 
noodige zorg besteedt, geschiedt het met de handen op een rol- 
tafel. Zoo’n tafel bestaat uit een schuin opgesteld vlechtwerk van 
gespleten bamboe. leder arbeider neemt ongeveer een kati van het 
warme blad en begint die hoeveelheid te rollen, eerst zacht en 
onder matig persen, daarna harder, zoodat het bladsap begint uit 
te treden. Telkens wordt een kleine hoeveelheid verflenst blad 
bijgevoegd ter afkoeling en om te voorkomen, dat zich te veel 
bladeren aan elkaar hechten. Het rollen vereischt veel oefening, 
Hout. 
Hout. 
Blad. 
Groene thee. 
