CAMELLIA — GORDONIA. 249 
dan drogen. Het aftreksel, beter gezegd het extract — omdat men 
voorschrijft de knoppen met koud water op te zetten en ruim 10 
minuten te laten doorkoken — is zeer zoet, naar den smaak van 
sommige menschen misschien te zoet. 
Verder is van dit artikel niets meer gehoord; de bloementhee 
heeft in de westersche landen geen ingang gevonden. 
Van de bestanddeelen van het zaad zijn de voor insecten giftige Zaden. 
saponine en de olie vermeldenswaard. Greshoff (Teysmannia 1890, 
bl. 83) vond in drie monsters Assam-theezaad 18.9 tot 21.9 0/, gele, 
scherp smakende, vette olie; dat van de Java-thee bevat iets meer 
olie doch veel minder saponine. De olie bezit volgens Greshoff 
geen enkele eigenschap, waardoor zij zou uitmunten boven andere 
dergelijke stoffen, zoodat het zaad als oliezaad, in verband met 
het geringe oliegehalte, van weinig waarde is en mogelijk onver- 
koopbaar, daar de olie in Eng.-Indië onbruikbaar werd bevonden 
voor de zeepziederij, de groote consument van goedkoope vetten 
en oliën (Tropical Agriculturist dl 24 — 1904, bl. 19). Het nog niet 
geheel verdwenen denkbeeld, dat „theeolie” een hooge waarde 
bezit als smeerolie voor fijne instrumenten, berust op verwarring 
met de in China en Japan uit de zaden van eenige daar gekweekte 
Camellia-soorten bereide oliën, waarvan de overlevering zegt, dat 
zij voor dat doel bijzonder geschikt zijn. Wiesner’s Rohstoffe ver- 
meldt dat alleen van de ook hier wel als sierplant geteelde, doch 
in de lagere streken nimmer bloeiende Camellia japonica, L. en 
die opgave is van ouden datum. In 1914 hield het Proefstation 
voor Thee te Buitenzorg zich met het bestudeeren van deze olie 
bezig en wijdde een groot deel van Mededeeling XXXIIl aan be- 
richten over dit onderwerp in de buitenlandsche literatuur. Uit het 
eigen onderzoek van Deuss blijkt, dat bij 100 — 105°C. gedroogde 
Assamzaden 429/, olie gaven, die naar zijne meening bruikbaar 
zou zijn om te bakken. Ook zegt hij, dat er stellig goede zeep van 
is te maken, doch hij gelooft, dat de te bedingen prijs onvoldoende 
zal zijn, indien de olie alleen toepassing kan vinden in de zeepziederij. 
Voorts blijkt, dat in de Soendalanden de olie wel eens wordt gemaakt 
en gebruikt om er pijnlijke plaatsen mee te wrijven. 
In hef Museum: Diverse theemonsters, zaden, olie. 
186)5148. Gordonia excelsa, Bl. 
Volksnamen. Soend.: Tangoeloe — Alf. Minah.: Koemarakas 
in taloen, Marêrér toewama. 
Boom, 20 tot 40 M. hoog en 25 tot 50 cM. dik, op Java hier 
en daar in de bergbosschen voorkomend (Backer, Schoolflora), doch 
klaarblijkelijk verre van algemeen. 
Van het hout en den bast wordt hetzelfde vermeld als van Haemo- out 
charis integerrima, K. & V., misschien met recht. Dr Boorsma deelde © bast. 
mij mondeling mede, dat hij de bloemen op de pasar te Buiten- gioemen. 
zorg aantrof als fjangkok, een naam, die in den regel aan de bloemen 
van Schima Noronhae, Reinw. wordt gegeven. Die bloemen werden 
aangevoerd uit Oost-Bantam ; afgezien van de grootte gelijken zij zeer 
op die van genoemden Schima en zij zullen door de inlanders zon- 
der twijfel worden beschouwd als een bijzondere vorm vantjangkok. 
In het Museum: Bloemen. 
