HAEMOCHARIS — SCHIMA. 251 
De Clercq geeft er S. Wallichii, Choiss. voor op. Het hout daarvan 
wordt insgelijks gebezigd voor stijlen en planken, doch omtrent de 
vatbaarheid voor aantasten door insecten loopen de berichten uiteen; 
in elk geval is het geen prima houtsoort. 
In het Museum : Hout. 
‚ 186/5150. Schima Noronhae, Reinw. 
Volksnamen. Soend.: Poespa. 
Zeer hooge, dikke boom met zuilvormigen stam en hoog aan- 
gezette kroon, gewoonlijk tot 30 M. hoog en 80 cM. dik, op Java 
uitsluitend voorkomend in het westelijk deel, het meest op 1300 à 
1600 M. zeehoogte. Daar is hij in vele streken bijzonder algemeen 
en dikwijls min of meer gezellig wassend. Het is een snelle groeier, 
die een aanzienlijken ouderdom bereikt. Het spint is vuilwit en Hout. 
smal en gaat geleidelijk over in het kernhout, dat effen licht geel- 
bruin of vuil vleeschkleurig, dof en fijn van draad is. In de Pre- 
anger en in Bantam wordt het algemeen hoog geschat wegens zijn 
sterkte en duurzaamheid en veel gebezigd voor huisbouw en voor 
bruggen. Voor planken is het, naar het schijnt, minder geschikt dan 
voor stijlen en balken. Het is gemakkelijk in groote hoeveelheid 
en in groote afmetingen te krijgen; balken van 40cM. vierkant bij 
15tot 18M. lengte zijn niet zeldzaam. 
De bast is in de Djampangs in gebruik voor het bedwelmen van gast. 
visch (K. & V.—lll, bl. 283). In de Indische Vergiftrapporten vindt 
men hetzelfde vermeld onder No. 58. Boorsma vond in dien bast, 
evenals in de bladeren en bloemen, een saponineachtig glycosied 
(Bulletin XXI de |’ Inst. botanique 1904, bl. 1). 
De gedroogde, wrang en scherp smakende bloemkronen zijn een Bloemen. 
in West-Java algemeen in den inlandschen medicijnhandel voor- 
komende drogerij, die den naam draagt van tjangkok. Tot een grof 
poeder gebracht worden zij verkocht onder den naam van sarií- 
koening. Beide dienen bij het bereiden van samengestelde genees- 
middelen. Ook de vruchten trof ik te Batavia wel bij een drogist aan. vruchten. 
De door Korthals als afzonderlijke soort, Schima crenata, be- variëteiten, 
schreven plant is door Boerlage teruggebracht tot een variëteit ©7 vormen. 
van S. Noronhae, Reinw. Het is de famansoe, tambasoe of madang 
{tamansoe van Sumatra's Westkust. Cordes (Tijdschr. d. Ind. Mij. 
v.N. & L. dl 14, bl. 195) beschrijft hethout daarvan alstamelijk zwaar, 
zeer hard, sterk, fijn van vezelenlichtbruinachtig van kleur; hij noemt 
het een uitmuntend materiaal voor stijlen, behoorende tot de beste 
soorten. Door het Museum uit de Padangsche Bovenlanden ontvan- 
gen materiaal ging vergezeld van het bericht, dat tamansoe 
voor palen even deugdelijk is als djati en djohar (Cassia siamea), 
doch ín den grond niet zoo duurzaam als soerijan (Cedrela). 
Afgezien van de werkelijk bestaande botanische variëreiten, wor- 
den overal van Schima Noronhae verschillende vormen onderschei- 
den. In de afdeeling Tjiandjoer kent men er volgens K. & V. twee, 
poespa beureum en p. bodas, waarvan de laatste lichter gekleurd 
hout zou hebben. Anderen verdeelen naar de kleur van het jonge 
loof, die van het hout en van de bastdoorsnede den poespa in 
p. beureum, p. bodas en p. mèrang, 
In het Museum: Hout, bloemen, vruchten. 
