187/5178. 
Hout. 
258 GUTTIFERAE. 
Calophyllum Inophyllum, L. 
Volksnamen. Mal.: Bintangoer laoet, Kapoeratja, Mênaga, 
Njamploeng, Pénaga, P. laoet — Soend.: Kapoerantja, Njam- 
ploeng — Jav.: Kapoerantja, Njamploeng — Mak.: Poenaga — 
Boeg.: Poedé. 
Nogal hooge, buitengewoon dikke boom, tot 20 M. hoog en 
1.50 M. dik, met zeer korten, laag bij den grond vertakten stam. 
Hij komt verbreid voor over de tropen der Oude Wereld, bijna 
uitsluitend aan het strand, meestal min of meer gezellig groeiend 
(K. & V.—IX, bl. 376). Rumphius (Il, bl. 211) beschrijft den Bin- 
tangor maritima als een grooten, woesten boom, den ge- 
heelen archipel door groeiend in de onmiddellijke nabijheid van 
de zee. De dikke stam staat nimmer recht overeind, doch altijd 
hellend. Treffend juist en fraai is R's schildering van dien habi- 
tus: hij schijnt een landman te zijn — zegt hij — en naar iets te zoe- 
ken of te kijken in de zee, dat hij bemint, omdat hij altijd wortelt 
aan den rand van het bosch, durvende niet één stap daarbuiten 
op het bloote strand te komen en voorts hangt hij zoodanig met 
het lijf daarover en de zee, als of hij allen omzien vallen wilde, 
waar hij echter geen nood van heeft. Dieper het land ín geplant, 
schiet hij eerst wel recht op, alsof hij een wakkere boom wilde 
worden, maar met de jaren vertoont zich de natuurlijke drift naar 
de zee en neigt hij derwaarts. 
Zijn hout is zwaar en massief, grof van draad en warrig, zoo- 
dat het niet te splijten is. Het is van tweeërlei kleur, nl. grauw- 
achtig als eikenhout en somtijds met bleeke of geelachtige plek- 
ken, dan wel bleekrood als halfgebakken steen, fijner van aderen en 
met meer gestrekte vezel. Deze laatste soort is het meest algemeen. 
Het is een duurzaam hout, doch zeer moeilijk te bewerken en 
men kan er slechts korte balken en planken van krijgen. Versch 
is het gemakkelijker te zagen en te bekappen, doch insgelijks 
niet dan met veel schuren glad te krijgen. Planken van dit hout 
moet men niet gebruiken, vóór zij een jaar hebben gelegen en 
terdege zijn uitgedroogd, want zij scheuren weliswaar niet, maar 
krimpen sterk bij het drogen en trekken ook krom als zij te dun 
zijn: men moet ze dan ook niet dunner nemen dan 2.5 cM. Daar 
dit hout niet scheurt, is het ’t allerbeste voor wielen, assen en 
affuiten voor zwaar geschut. Het wordt ook gebruikt voor inhou- 
ten van vaartuigen, waarvoor het zich bij uitstek leent, omdat 
het in zeewater bijzonder duurzaam is. Van breede planken maakt 
men kisten en bladen voor tafels, doch deze vereischen zeer veel 
arbeid om te polijsten. Met de schaaf kan men het niet verder 
brengen dan tot vlakmaken, maar de ruigheid en pluizigheid kan 
men daarmede niet wegnemen: daarvoor moeten zij worden ge- 
schuurd met water en puimsteen en tenslotte droog gepolijst met 
gespleten rotan. Er zijn echter droge, ruige plekken, die men, alle 
moeite ten spijt, niet polijsten kan. Eerst als het glad is komen 
de vreemde wervelingen, strepen en aderen voor den dag en 
begint het hout terdege te glimmen, het roode — dat dan een weer- 
schijn krijgt als zijde — meer dan het grauwe (Rumph.). 
K. & V. zeggen, dat het hout ook op Java algemeen wegens zijn 
groote duurzaamheid, sterkte en fraai gevlamd uiterlijk hoog in aan- 
