GARCINIA. 269 
Men gebruikt, zooals gezegd is, bij voorkeur de wortels van het 
wijfje, dat door Rumphius wordt aangeduid als‘obat toeni (Mal. 
Amb.) en alat waba, maloe, maloel en maloen (Alf. Amb.). Die van 
het mannetje, obat lémon (Mal. Amb.) of alat aoesi (Alf. Amb.), 
neemt men niet dan bij gebrek aan de andere, niet alleen, omdat 
de wortels harder en daardoor moeilijker te kloppen zijn, doch 
ook omdat zij naar citroenschillen smaken en aan de sagoeer een 
citroenachtige bitterheid mededeelen, waardoor deze laf en minder 
lekker wordt: bovendien bewaart de obat lémon de sagoeer niet 
langer dan drie dagen voor verzuren. !) 
Met het oog op de wortels worden de boomen zelden gekapt 
om het hout. Dat van oude stammen, vooral van het mannetje, Hout. 
is fijn en hard en evenaart het beste Cofassus-hout (Vitex) in duur- 
zaamheid. Omgevallen stammen zijn daarom zeer gezocht voor stijlen 
van groote huizen (Rumphius). 
1871/5199. Garcinia ?sizygiifolia, Pierre. 
Volksnamen. Svela: Foeni. 
Het Folium acidum minus beschrijft le (III, bl. 60) 
als een op steltwortels staand boompje ter grootte van een citroen- 
boom, voorkomend op Soela Besi en Klein-Ceram. 
Het hout is hard en geschikt voor handspaken, terwijl de stelt- Hout. 
wortels worden gebruikt als obat sagoeer: zij maken den drank niet Steitwortels. 
bitter als de echte sesoot, maar geven hem een wreede rinschheid 
met een kleine samentrekking, en vertragen ook het zuurworden. 
De jonge bladeren worden gebruikt als zuring. Bladeren. 
De vruchten zijn zoo groot als een djëroek nipis, van buiten Vruchten. 
appelgroen; onder een dunne, taaie schil ligt een vochtig vleesch, 
rijp week en sappig als rijpe druiven. Men vindt er een grooten 
klomp van gemeenlijk 12 dunne, platte zaden in, bijna als van 
komkommers (22), waaraan het vleesch vastzit, zoodat men het 
er afzuigen moet. De smaak is zuur, doch die uit zichzelf boom- 
rijp zijn afgevallen, smaken aangenaam rinsch en bijkans als 
druiven; zij rijpen echter zeer langzaam. Men eet de afgevallen 
vruchten om den dorst te lesschen en die nog aan den boom han- 
gen worden, evenals de jonge bladeren, bij de visch gekookt of 
ingepekeld als onrijpe olijven om bij den maaltijd te gebruiken. 
Rumphius’ beschrijving omvat klaarblijkelijk twee soorten of vor- Vormen. 
men, voornamelijk verschillend in de grootte der vruchten. De 
groote zijn reeds beschreven: de kleine zijn bleekgroen van buiten, 
met een hard, zuur vleesch, waarin 4of 5 zaden als van den blimbing. 
187/5199. Garcinia spec. div. 
Een eigenschap, die vele, zoo niet alle, Garcinia-soorten gemeen 
hebben, is dat de stam bij verwond ng een geelachtig sap laat 
uitvloeien. Is de hoeveelheid daarvan gering, dan verdient dat geen 
belangstelling, doch in het tegenovergestelde geval kan het nuttig 
zijn na te gaan, of het ingedikte sap in eigenschappen in meerdere 
of mindere mate overeenkomt met de als kleurstof welbekende 
guttegom. Guttegom leveren verschillende soorten, waarvan de Guttegom. 
J) Vorderman liet zich op Haroekoe materiaal van de verschillende obat sa- 
géroe brengen: als allerbeste kreeg hij een „obat sagéroe daoen manggoestan”’, 
diein het Herb. Hort. Bot. Bog. ligt onder den naam Garciniasizygiifolia, Pierre. 
