188/5212. 
188/5212. 
188/5212. 
DIPTEROCARPUS — ANISOPTERA. 215 
Hoewel het hout in reusachtige afmetingen te krijgen is, wordt het 
op Java door de inlanders zelden gebruikt, omdat het niet duur- 
zaam zou zijn (K. & V.— V, bl. 109). 
Op Sumatra komt deze boom nog veel algemeener voor en daar 
wordt het hout beschouwd als bruikbaar. Volgens een van October 
1911 dateerende mededeeling van de Javasche Boschexploitatie Mij., 
wordt de lagan op Simaloer in grooten getale aangetroffen ; de erva- 
ringen ermede waren nog niet genoegzaam om de duurzaamheid te 
kunnen bewijzen, doch men meende, dat die zeer voldoende zou 
blijken te zijn. DeE. A. W. A. Schedens (Atjeh) stelde lagan op één 
lijn met kajoe kapoer (Dryobalanops). Op Simaloer had men reeds 
opgemerkt, dat er verschillende „variëteiten’’ van lagan bestaan. 
Deze boom, en niet Canarium Eupteron, Miq., levert den in 
Palembang als minjak lagan bekenden balsem, reeds vermeld bij 
D. balsamifera, Bl. In Bulletin No. 33 Kol. Museum, bl. 160, is nog 
sprake van laganwater, dat sommige boomen (individuen, vormen, 
variëteiten, soorten, of is het misschien de „voorloop”’ ?) doen 
uitvloeien instede van balsem. Het wordt beschreven als een licht- 
bruin, zwak troebel, eenigszins bedorven riekend vocht, een weinig 
samentrekkend van smaak, dat niet anders dan 0.2 ®/, van een kino- 
achtige stof bevatte. Het Museum ontving insgelijks eenmaal van 
Sinabang zoo’n kwalijk riekende, doch melkachtige vloeistof onder 
den onjuisten naam van minjak lagan. In Priaman zou laganwater 
in-en uitwendig worden aangewend tegen buikpijn: eenige waarde 
voor de techniek bezit het natuurlijk niet. 
In het Museum: Hout, balsem. 
Anisoptera costata, Korth. 
Volksnamen. Mal.: Mérsawa oelar (Malakka). 
Hooge, rechte boom, met zware wortellijsten. Het hout is dofbruin 
van kleur, hard en zwaar en fijn van draad, doch wordt om de 
een of andere reden van niet veel waarde geacht, hoewel het on- 
getwijfeld een goed tweede klasse timmerhout is (Ridley, Mal. Tím- 
merhoutsoorten, bl. 27). 
Door mij van Palembang ontvangen steriel materiaal van damar 
katja, den boom, dien ik meen te moeten beschouwen als den 
leverancier bij uitnemendheid van de superieure Sumatra-damar, 
gelijkt zeer sterk op Anisoptera costata, Korth. Deze is echter nog 
niet bekend als damar-producent, zoodat bloeiend en vruchtdragend 
herbarium dient te worden afgewacht. 
Anisoptera Curtisii, Dyer. 
Volksnamen. Mal.: Rengkong (Malakka). 
Boom, 100 tot 120 voet hoog: levert een lichtgeel, harshoudend, 
vrij zwaar, bruikbaar hout (Ridley, Mal. Timmersoorten, bl. 27). 
Anisoptera marginata, Korth. 
Volksnamen. Mal.: Ménténém, Ténéêm (Banka). 
Boom van het westelijk deel van den Maleischen Archipel, met 
zwaren, rechten stam zonder knoesten of wortellijsten en 10 à 12 M. 
boven den grond aangezette kroon. Op Banka werd hij gevonden 
op ca 20 M. zeehoogte. Het hout is geel van kleur en tamelijk 
hard; het wordt gebruikt voor balken, planken en ribben. 
Hout. 
Balsem. 
Hout. 
Damar ? 
Hout. 
Hout. 
