Damar. 
188/5213. 
Voorkomen. 
Verbreiding. 
276 DIPTEROCARPACEAE. 
Berkhout (bl. 31) zegt, dat op Banka de fénom veel damar oplevert: 
thans schijnt daar aan de exploitatie niet veel meer te worden gedaan. 
Men deelde mij mede, dat de stam moet worden ingekapten 10 à 15 
jaar kan worden bewerkt, doch dat de harsopbrengst gering is. 
In het Museum: Hout. 
Dryobalanops aromatica, Gaertn. (D. camphora, Colebr.). 
Volksnamen. Mal : Kajoe kapoer, K. k. baros —Z. & O. 
Afd. v Born.: Kajoe apon — W. Afd. v. Born.: Kelang- 
souw, Kêladan. 
Woudreus van het westelijk deel van den Maleischen Archipel, 
die zich van oudsher heeft mogen verheugen in een bijzondere 
mate van belangstelling, zoodat er een groote, doch nogal ver- 
warde literatuur over bestaat. Een recente monographie echter 
ontbreekt: het belangrijkste, dat uit oude bronnen omtrent den 
sumatraanschen kamferboom bekend was, is door De Vriese bij- 
eengebracht in het Kruidkundig Archief van 1855, ter omlijsting 
van een beschrijving Van Junghuhn. 
De kamferboom, wordt op bl. 43 gezegd, behoort tot de hoogste 
boomen van de Indischen Archipel; in afmetingen overtreft hij 
zelfs Altingia excelsa, Noronha. Gelijk deze verheft hij zijn stam 
kaarsrecht en verdeelt zich eerst in de hoogte in takken, die een 
min of meer bolvormige kruin vormen. Wanneer men het bosch 
van een verheven plaats beschouwt, bijv. van een hoogte van 3 
à 400 voet, en over de toppen der boomen heenziet, dan is het 
niet moeilijk de volwassen kamferboomen, die in het woud ver- 
spreid staan, te tellen. Want, terwijl de Anonaceae, Mimosaceeën, Fa- 
graea’s en Ficussoorten, uit welke de hoofdmassa der gewassen 
in die bosschen bestaat, een gemiddelde hoogte van 80 à 100 
voet bereiken, steekt de kamferboom met zijn reusachtige krocn 
boven het dakgewelf der wouden 50, ja soms 100 voeten uit en 
verheft zich boven de kruinen en toppen der andere boomen, 
als een dom boven de overige huizen eener stad. De stam is 
beneden 7 à 10, van boven 5 à 8 voet dik; hij is voorzien van 
vrij groote wortellijsten. De schors is van onderen ruw, vol spleten 
en vaak bedekt met een doorschijnend, harsachtig en blinkend, soms 
met een geelachtig bekleedsel; verder naar boven is zij don- 
kergrijs, hier en daar bezet met korstmossen, doch niet bedekt 
met lianen, als zoovele der andere woudbewoners (Jungh.). 
Van Zon zegt in Tectona 1915, bl. 220, minder fraai, doch even 
duidelijk, dat de indruk, dien een kapoer-complex op den onder- 
zoeker maakt, overweldigend is. De tophoogte varieert tusschen 
40 en 60 M.; van twee ter aarde liggende reuzen mat hij de leng- 
te tot aan den eersten tak en vond in het eene geval 30, in het 
andere 40 M. 
Junghuhn vond Dryobalanops aromatica van Ajerbangis noord- 
waarts, niet zuidelijker, van af het strand tot op 1200 voet zee- 
hoogte. Meer gegevens omtrent zijn verspreiding vindt men in 
het Tijdschr. d. Ind. Mij. v. N. & L. dl 17 — 1872, bl. 91 e.v. 
Daar wordt gezegd, dat de kamferboomen hoofdzakelijk voorko- 
men in de vlakte van de residentie Tapanoeli tusschen de Sim- 
pangrivier bij Singkel en de rivier van Natal. Groote wouden 
