ANISOPTERA — DRYOBALANOPS. 217 
188/5213. treft men aan tusschen Siboga en Padang Sidempoean. Bosschen, die 
geheel of voor verreweg het grootste deel uit kamferboomen bestaan, 
beslaan in dit gebied een uitgestrektheid van vele vierkante palen, 
terwijl zij overal elders in Tapanoeli verspreid voorkomen tusschen 
andere houtsoorten. Verder oostwaarts komt op Sumatra Dryobala- 
nops aromatica voorin de Pakpaklanden en Van Zon (l. c.) vond zelfs 
eenige complexen, waarvan het grootste een ruimte besloeg van 20 
HA., op de Oostkust niet ver van de zee in de afdeeling Bengkalis. 
De nieuwste gegevens omtrent de verspreiding op het Maleische 
Schiereiland vindt men in Straits Bulletin 1910, bl. 297. Alleen reeds 
in het Rompin district is hij zoo talrijk, dat bij goed beheer en 
openen van het land een jaarlijksche productie van 30.000 ton 
kamferhout mogelijk zou zijn. 
In den Riouwarchipel wordt hij gezegd zeldzaam te zijn; in een 
bericht, dagteekenend uit 1906, wordt medegedeeld, dat per jaar 
niet meer dan 15 kati kamfer wordt uitgevoerd en dat een met name 
genoemde specialiteit in het kamferzoeken op het eiland Lingga in 
zijn geheele 50-jarig leven niet meer dan voor een waarde van ca 
2000 doltars had gevonden. 
Op Borneo, waar nog andere Dryobalanopssoorten worden ge- 
vonden, komt hij, voor zoover bekend, niet voor in groote bosschen, 
doch wel over verschillende deelen verspreid. Teysmann bericht 
in het Natuurk. Tijdschr. v. N. IL. dl 35, bl. 285, dat hij in de 
Westerafdeeling op Poeloe Madjang reusachtige exemplaren aantrof. 
In het Tijdsch. v. Ind. T.L. & V. kunde dl 39, bl. 462, heet het in 
een beschrijving van het rijk Baloengen in de Z. & O. Afd.: Kajoe 
apon (kamferhout) groeit in groote hoeveelheid vooral aan den 
bovenloop van de Kindjin aan den rechteroever, van den Varkens- 
berg tot aan de grenzen van Noord-Borneo. Ook in andere berich- 
ten omtrent Borneo wordt van kamferboomen melding gemaakt. 
Het in reusachtige afmetingen verkrijgbare hout geniet in de nout. 
literatuur een uitmuntende reputatie, Teysmann zegt (Natuurkundig 
Tijdschr. 1857, bl. 353), dat het gemakkelijk en goed splijten, evenals 
dat van de mêrantisoorten, zeer gezocht is voor den huisbouw. 
Ridley (Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 27) gaat veel verder en noemt 
het een timmerhout van uitstekende kwaliteit, dat na polijsten gelijkt 
op mahoniehout In groote boomen ís weinig spint aanwezig: het 
kernhout is donkerrood, zwaar en dicht en bezit versch een scher- 
pen terpentijnreuk. Het is zeer duurzaam; in de wildernis ontgeval- 
len boomen blijven geruimen tijd gaaf, hoewel dan het spint wegrot 
(Ridley). Mij komt het echter voor, dat die roep wel wat overdreven 
is en dat er misschien op onzen Dryobalanops iets afstraalt van 
de waardeering, die de kant en klaar ingevoerde z. g. kamferhouten 
kisten door geheel Indië vinden. Bedoelde kisten echter zijn niet van 
ons kamferhout vervaardigd. De museummonsters van Dryobalanops- 
hout herinneren meer aan mêranti dan aan mahonie en op de kwa- 
liteit wordt door hen, die ermede gewerkt hebben, afgedongen. 
De B.O. W. opzichter De Vries schreef uit Ajerbangis, dat ka- 
joe kapoer wordt gebezigd voor huizen en bruggen, doch dat 
het voor bruggen minder geschikt is, omreden het scheurt, wat 
gevolgd wordt door inwateren en rotten. De E. A. W. A. Schedens 
berichtte, dat het bij den huisbouw wordt gebruikt voor planken, 
