188/5213. 
280 DIPTEROCARPACEAE. 
dat men zelden meer vindt dan twee ons en Straits Bulletin 1910, 
dat de opbrengst varieert tusschen enkele onsen en 3 kati. 
Uit welke kenmerken te besluiten valt, dat een boom kamfer bevat, 
is evenmin bekend: zoodanige aanwijzingen moeten echter aanwezig 
zijn. Onervarenen toch komen vaak met ledige handen thuis, terwijl 
de ingewijde, de pawang, met slechts enkele helpers het bosch 
intrekt, scherp opmerkt, tegen de boomen klopt, daarnaar zijn aan- 
wijzingen geeft en meestal met kostbaren voorraad terugkomt. 
De bevolking gelooft aan ingevingen van hooger orde en natuur- 
lijk speelt het bijgeloof in dit bedrijf een zeer belangrijke rol. 
De zoeker bijv., wiens vrouw het tijdens zijn afwezigheid met de 
huwelijkstrouw niet al te nauw neemt, maakt onvermijdelijk een 
vergeefschen tocht en wee de levensgezellin van den pawang, die 
onverrichterzake zijn kampong betreedt. 
Aan de buitenzijde van den boom komt de kamfer zelden voor: deze 
heet volgens het Tijdschr. v.h. Kon. Ned. Aard. Genootsch. 1897, bl. 
217, kapoer sêdékah en wordt nimmer gewonnen, omdat volgens een 
bestaand bijgeloof het afnemen daarvan of het vellen van zoo’n boom 
den dood van den kamferzoeker na zich zousleepen.lsechter deboom 
gespleten, zoo heet het daar verder, dan ziet men de kamfer veelvul- 
dig aan den buitenkant en dan is het niet verboden hem te kappen. 
De periode van kamfervorming zou een aanvang nemen op 30 
à 35-jarigen leeftijd en dít kristallijne product zou zich het meest 
afzetten in den voet van den boom en in vorken, bij zeer rijke 
exemplaren echter ín alle deelen, ook de takken en wortels. 
De nomenclatuur is typisch inlandsch: men zou in het kamferland 
geboren en getogen moeten zijn, om al die namen tot klaarheid 
te kunnen brengen. Enkele dezer vindt men in verschillende meer 
of minder oorspronkelijke berichten terug, doch ongelukkigerwijze 
in den regel in klaarblijkelijk uiteenloopende beteekenis; gewoonlijk 
echter ontmoet men ze slechts eens. Zoo werd in 1903 uit Siboga 
door den toenmaligen controleur Van Duijvenbode Varkevisser 
bericht, dat de soortnamen worden ontleend aan de plaats in den 
boom, van waar de kamfer afkomstig is. Kapoer botak zou komen 
uit het hart van den boom, Kapoer dosa uit het overige kernhout, 
kapoer pitoerang uit den oksel der takken; botak dahan heet de 
kamfer uit het hart der takken, siboeboek die uit het overige hout 
der takken, kapoer botak banir die uit het hart der wortellijsten, 
kapoer pidaling die uit het overige hout daarvan; gevonden in het 
hart van de wortels spreekt men van Kapoer botak oerat, in het 
overige hout van de wortels van Kapoer dosa (oerat). Een enkele 
maal vindt men ook kamfer tusschen de schors en het hout en 
die noemt men Kapoer kimo-kimo. In het algemeen schijnt dus 
kapoer botak te komen uit het hart van de verschillenden dee- 
len van den boom en kapoer dosa uit het overige kernhout; meer 
regelmaat valt in de opgegeven namen niet te ontdekken. De 
monographie van De Vriese geeft namen, die, naar het mij voor- 
komt, meer betrekking hebben op de kamfer als handelswaar; 
zij noemt, in navolging van het Tijdschr. v. Nl. 1846, bl. 377 gregií 
(= garigis), tjodan (tjoedan), kaki, badan en kapala. De waarde- 
verhouding van deze vijf zou zijn geweest: 10:20:45 à 48: 48: 
60 gulden per kati. In het reeds vermelde bericht van Lingga wordt 
