188/5215, 
Hars. 
188/5217 
Botanische 
herkomst, 
292 DIPTEROCARPACEAE. 
van dit geslacht, van deze soort zullen moeten worden afgescheiden. 
De botanische verschillen zijn somtijds gering, zooals in den bouw 
van het vruchtbeginsel en van den stempel. Bij de determinatie van 
het door mij ingezonden incomplete materiaal viel reeds de tref- 
fende overeenkomst op van den méngërawan damar van de Lam- 
pongs met Hopea intermedia, King: van een van de mêngerawans 
van Palembang met Hopea micrantha, Hook. f. en van een anderen 
van Palembang met Hopea Griffithii, Kurz. Omtrent dezen laatsten 
werd medegedeeld, dat de hars wordt ingezameld voor den handel, 
van den voorlaatsten, dat de hars slechts voor eigen gebruik wordt 
gewonnen. Meer materiaal van verschillende plaatsen is echter 
noodig, om een conclusie omtrent de harsen te rechtvaardigen. 
In het Museum: Hout, hars. 
Hopea odorata, Roxb. (Doona odorata, Burck, Hopea 
Sangal, Korth.). 
Volksnamen. Daj.: Sangal (Z. & O. Afd. v. Born). 
Hooge boom: levert langs de Doesoen en de Soengei Bejadjoe een 
schoone, witte hars, njating mata poeasa of njating plèpèk (indien 
van jonge boomen, volgens Korthals??) geheeten. Beide vloeien 
uit de spleten der schors, dus spontaan; versch zijnde is de kleur 
wit of geelachtig getint, half doorschijnend en op de breuk glas- 
achtig. Wegens de vele kleine luchtblassjes is deze damar zoo 
licht, dat zij op het water drijft; zij is daarom het best inteza- 
melen in den regentijd, als de bosschen ondergeloopen zijn, aan- 
gezien er op andere tijden bij het afslaan veel verloren gaat tusschen 
dorre bladeren en in de ruigte (Verhandelingen over de Natuurlijke 
Geschiedenis der Ned. overzeesche bezittingen, Botanie, bl. 75 
en Land- en Volkenkunde, bl. 364). 
Een uit Burma afkomstig monster damar van Hopea odorata 
is onderzocht door het Imperial Institute; de resultaten zijn te 
vinden in Colonial Reports, miscellaneous No. 63 (1909), bl. 185. 
Het van den levenden boom afkomstige product bestond uit groote, 
onregelmatig gevormde tranen van gele kleur, met schitterende, 
onregelmatige breuk en een licht aromatischen reuk. Het smelt- 
punt bedroeg 115° C., het aschgehalte 0.56 °/,, het verzeepings- 
getal 37.1, het zuurgetal 31.5, het estergetal 5.6. De hars was 
geheel in terpentijn en gedeeltelijk in alcohol oplosbaar. 
Shorea spec. div. Tèngkawang. 
Dank zij de onderzoekingen van Burck (Mededeelingen uit ’s 
Lands Plantentuin No. Ill, 1886), zijn de Dipterocarpaceae, die 
op West-Borneo het tEngkawangvet voortbrengen, grootendeels 
bekend. Omtrent de vetleverende Shoreasoorten van Sumatra, die 
trouwens van veel minder belang zijn, bestaat daarentegen nog 
groote onzekerheid. 
Meestentijds wordt het tEngkawangvet afgeleid óók van boomen 
uit de familie der Sapotaceae, speciaal Diploknema sebifera, Pierre, 
doch mij schijnt het toe, dat dit berust op een misverstand, voort- 
gekomen uit de groote overeenkomst van het vet der Diptero- 
carpaceae met dat uit de zaden van sommige geslachten der 
Sapotaceae, hetwelk dientengevolge door met het téngkawangvet 
