296 DIPTEROCARPACEAE. 
noodlottig; zij doen de bloemen verregenen voor het tot vrucht- 
zetting is gekomen, of de jonge vruchten verloren gaan. Daar nu 
in de streken waar de téngkawang thuis behoort de regenbuien, 
vooral in den drogen moesson en in de kentering, meestal gepaard 
gaan met zware winden, spreekt het vanzelf, dat een groote oogst 
uitzondering is. Meermalen bloeien de boomen zwaar, zonder dat er 
iets van den oogst terecht komt. Dat de bloei der téngkawangboo- 
188/5217. 
Hout. 
Damar. 
Hout. 
188/5217. 
men in hun vaderland zoo onregelmatig zou zijn als in de literatuur 
wordt aangegeven — Ridley bijv. vermeldt herhaaldelijk soorten, die 
slechts eens in de 5 tot 7 jaren zouden bloeien — eischt bevestiging. 
Een andere lezing ter verklaring van de onregelmatigheid der 
tEngkawangoogsten is, dat de uitkomsten van de rijstcultuur een 
belangrijken invloed uitoefenen. In een goed rijstjaar zou de dajak 
zich niet moeilijk maken met het inzamelen van vruchten in afgelegen 
wouden. Mislukt echter de rijstoogst, dan begeeft zich de bevolking 
in massa naar de téngkawangbosschen. 
Hoewel niet alle soorten in gelijke mate zijn onderworpen aan 
de luimen van het klimaat, is toch ook op Java, waar een aantal 
soorten van Borneo proefsgewijs is aangeplant geworden, de oogst 
wisselvallig gebleken. 
In het Museum: Vruchten, vetten. 
Shorea acuminata, Dyer. 
Volksnamen. Mal. (volgens Ridley): Méranti paja, Rambai 
daoen, Séraja batoe. 
Groote boom, op het Maleische Schiereiland veelvuldig voorko- 
mend; het hout is hard en dicht en kan worden aangemerkt als een 
goede zware sérajasoort, bruikbaar voor huisbouw, bruggen en voor 
planken (Ridley, Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 25). 
Dezelfde zegt (vide Teysmannia 1901, bl. 43), dat de damar 
rambei daoen van dezen boom afkomstig is; het zou een doorschij- 
nende, gele, in het midden bruinachtige hars zijn. 
Shorea aptera, Burck. 
Volksnamen. Mal. Palembang: Sangkawang (?) — Wester- 
afd. v. Born.: Téngkawang madjaoe, T. saloengsoeng, T. 
soengkasoewoe —Z. & O. Afd. v. Borneo: Téngkawang asoe, 
T. méngkaboeng, T. pasir (?), T. ramboet (Koetei). 
Téngkawangboom met zwaren stam, bij voorkeur groeiend aan 
de oevers der kleinere rivieren op moerassig terrein, doch ook 
hoogerop veelvuldig aangetroffen. In ’s Lands Plantentuin zijn 
eenige exemplaren op betrekkelijk hoog terrein uitgeplant en dra- 
gen daar rijkelijk vrucht. 
Het hout is duurzamer dan dat van de andere in West-Borneo 
téngkawang leverende Shorea’s; het wordt gebruikt voor planken 
en vaartuigen (Burck, Mededeeling No. 3 ’s Lands Plantentuin). 
Foxworthy (Bulletin No. l of. the B. N. Borneo Dept. of Forestry, 
bl. 19) noemt madjaoe een zachte, lichte, om haar roode kleur 
gezochte sëéraja-soort, die bij het drogen niet scheurt of krimpt 
en betrekkelijk vrij blijft van insecten. Bij toezending van een 
monster hout van mêlêbèkan (zie beneden) schreef de Opzichter 
der B.O.W. te Palembang, dat deze houtsoort grof is van vezel, 
