SHOREA. 301 
er 
| licht geelbruin, maar het besterft donkerbruin. Het heeft een mooie 
gestrekte vezel en een gesloten structuur, is hard en duurzaam, 
ook in den grond, bestand tegen afwisseling van vocht en droogte 
en tegen witte mieren. Het laat zich goed bewerken en wordt ge- 
bezigd voor zware constructie’s, steiger- en kadewerk, bruggen, 
wagonbouw, dwarsliggers en voor huizenbouw, waar het blank 
gelaten een prachtige afwerking geeft. Het versche hout ís op de 
onderneming gebruikt voor den bouw van huizen en van de fabriek 
en houdt zich uitstekend. Proeven met ringen en uitloogen zijn 
nog in gang; ongeloogd vertoont dit hout kleine windscheurtjes, 
die echter de kwaliteit niet schaden. 
De inlanders gebruiken rasak voor stijlen in den grond, het maken 
van prauwen, spanten voor vaartuigen, roeispanen en ploegen en 
voor stelen van gereedschap (patjoels). Aldus de Javasche Bosch- 
Exploitatie Mij. 
Ridley noemt Shorea glauca, mal.: balau, in Straits Bulletin 
1907, bl. 171 een goede timmerhoutsoort, sterk gelijkend op het 
echte damar laoet, doch in duurzaamheid niet te vergelijken met 
het min of meer mythische oorspronkelijke balau-hout van Pari- 
narium oblongifolium, Hook. f. 
De damar van deze soort is een diep roodbruine, doorschijnende 
homogene harsmassa; het in het Museum aanwezige monster staat, 
wat zuiverheid betreft, boven vele andere damarsoorten uit het 
geslacht Shorea. 
De Javasche Bosch-Exploitatie Mij. berichtte nog, dat de inlan- 
ders onderscheid maken tusschen rasak batoe en r. boeloe: de 
eerste heeft wortellijsten, die tot 3 à 4 M., soms zelfs hooger, oploo- 
pen; de wortellijsten van den rasak boeloe zijn lager, maar breeder 
en dikker. Het hout van den rasak batoe is het hardst en niet zoo 
recht van draad als dat van den r. boeloe, doch het verschil is 
alleen bij nauwkeurige beschouwing waar te nemen. 
In het Museum: Hout, hars. 
188/5217. Shorea Guiso, Bl. 
De maségar van Palembang gelijkt zeer op Shorea Guiso, Bl, 
doch kon daarmede vooralsnog niet met zekerheid identiek worden 
verklaard. Het is een middelmatige boom, 25 à 28 M. hoog en 
80 tot 90 cM. dik, met rechten, rolronden, van kleine wortellijs- 
ten voorzienen stam en hoog aangezette, dichte kroon. Hij werd 
verstrooid groeiend aangetroffen op pl. m. 150 M. zeehoogte. 
Het hout wordt gezegd hard en zeer duurzaam te zijn, ook indien 
het is blootgesteld aan weer en wind; door insecten wordt het niet 
aangetast. 
De damar van den masëgar heeft een eigenaardig bronsachtig 
voorkomen en verweert langzaam; zij wordt echter in slechts ge- 
ringe hoeveelheid afgescheiden en dient alleen voor de verlichting. 
In het Museum: Hout, hars. 
188/5217. Shorea Gysbertsiana, Burck. 
Volksnamen. Westerafd. v. Born.: Téngkawang lajar—Z &O. 
Afd. v. Born. (Sampit): 7. félor (Mal), T. hantêloh (Bekom- 
paisch), Oraj téloei (Daj.). 
De téngkawang lajar uit de Westerafdeeling van Borneo is vol- 
En 
Damar. 
Vormen. 
Hout. 
Damar. 
