188/5217. 
Hout. 
188/5217. 
Hout. 
Damar. 
304 ____ DIPTEROCARPACEAE. 
in zeer verschillende hoeveelheid voor: sommige brokken bezitten 
er zooveel, dat ze poreus schijnen, terwijl andere ze bijna volkomen 
missen. Meestal echter zijn die bellen klein en tamelijk talrijk. 
De in het Museum aanwezige sorteeringen van damar ténang 
bevatten naast lichtgele, met Ham’s beschrijving overeenkomende 
monsters, ook rose gekleurde en zelfs diep bruine. 
Het Agr. Chem. Lab bepaalde van eenige monsters damar tênang 
van Batjan en Obi het smeltpunt, het verzeepingsgetal, het zuurgetal 
en het percentage onoplosbaar in alcohol. Het smeltpunt vari- 
eerde tusschen 73 en 76° C., het verzeepingsgetal tusschen 14 en 
20, behalve voor fragment (No. 567), waarvoor 45 werd gevonden. 
Het zuurgetal ligt tusschen 13 en 27, het laatste weer voor frag- 
ment. Onoplosbaar in alcohol bleek ca 25 0/,. 
In het Museum: Hout, hars. 
Shorea lepidota, Bl. (S. nitens, Mig, Vatica lepi- 
dota, Korth.). 
Volksnamen. Mal. : Méranti béras, M. djawi (S.W.K.), Méranti 
hitam (Palemb.), Meranti sëpan (Palemb.), Séngkawang, 
Téngkawang lêsoem (Borneo). 
Hooge boom van het westelijk deel van den archipel. Volgens 
de getuigenis der inlanders munt het lichtbruine, naar het roode 
overhellende hout-uit door buitengewone duurzaamheid en volgens 
onze ondervinding geeft het lichte en zeer bruikbare kolen (Kort- 
hals, Verhandelingen over de Nat. Geschiedenis enz., Botanie, bl. 
73) Uit Rawas werd mij daarentegen bericht, dat het hout van mé- 
ranti hitam niet zeer duurzaam wordt geacht en dat het wordt ge- 
bezigd voor planken en ribben. 
Shorea leprosula, Mig. 
Volksnamen. Mal. Palemb.: Mérantíi boenga, M. boewah. 
Groote boom van het westelijk deel van den Maleischen Ar- 
chipel, tot 40 M. hoog en 1.20 M. dik, met zeer rechten, van 1.50 
M hooge, stevige wortellijsten voorzienen stam en hoog aange- 
zette, ijl bebladerde kroon. 
Het hout is onder dak vrij duurzaam, doch nogal onderhevig 
aan scheuren en het wordt door insecten aangetast; het is gemakke- 
lijk te bewerken. De inlanders gebruiken het veel voor vloerplanken. 
Ridley (Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 22) vermeldt, dat het voor 
planken, pakkisten enz. gezochte hout, hetwelk te Singapore be- 
kend staat als séraja batoe, wordt gezegd afkomstig te zijn van 
Shorea leprosula en Sh. Maranti. 
Uit Palembang werd mij bericht, dat de bast hars doet uitvloeien 
in den vorm van melkachtige of troebele tranen, die spoedig ver- 
weeren. Dergelijke tranen vindt men overal, zoowel aan den stam als 
aan de kleinste takken. De uitvloeiing is evenwel zoo gering, dat 
niemand eraan denkt haar in te zamelen. Onder den grond echter, 
tusschen de wortels en de wortellijsten, vindt men bij zeer oude 
boomen harsplaten ter dikte van 2 à 3 cM., die door de bevol- 
king damar daging worden genoemd. Deze platen, welke worden 
opgespoord met behulp van aangepunte ijzeren staven, zijn aan 
de oppervlakte verweerd en krijtachtig, inwendig week: na af- 
