Hout. 
320 FLACOURTIACEAE. 
eerst 2 à 3 uur in water gekookt en dan geschild, waarbij tege- 
lijkertijd zwarte plekken in de kernen worden uitgesneden. Men 
legt ze vervolgens gedurende 24 uur in stroomend water (waarna 
zij tevens voor de consumptie geschikt zijn), droogt ze dan in de 
zon, tot de olie er uitloopt als men er in knijpt, en perst ten slotte 
op de gewone wijze. De olie wordt gebruikt voor verschillende 
soorten van inlandsch gebak, terwijl men in Indrapoera voor het bak- 
ken van visch aan deze soort de voorkeur geeft. Bij gebrek aan beter 
gebruikt men haar ook wel voor de verlichting. De olie wordt,zoo 
men haar niet bewaart in geheel gevulde flesschen, spoedig rans. 
Om dat zooveel mogelijk te voorkomen, maakt men de flesschen voor 
het vullen goed warm en droog en draagt verder zorg de olie zoo 
weinig mogelijk te schudden en om de twee dagen te verwarmen. 
De uit de versche zaden geperste olie moet daarentegen lang goed 
blijven: tot deze conclusie voerde tenminste het onderzoek, dat 
Backer Overbeek daarnaar instelde (Tijdschr. d. Ind. Mij. v. N. &. L. 
dl 19, bl. 92) en ook Rumphius zegt, dat pangi-olie, die gebruikt 
wordt voor het bakken van visch (en dus blauwzuurhoudend mag 
wezen, daar het gif door de verhitting wordt uitgedreven) niet zoo 
spoedig rans wordt als klapperolie. Op dezelfde wijze als ter West- 
kust van Sumatra bereidt men ook de olie in Palembang: die, 
verkregen uit zaden welke wèl gekookt, maar niet in stroomend 
water geweekt zijn, behoudt haar giftige eigenschappen en wordt 
als bedwelmend gesignaleerd. 
Behalve voor culinaire, wordt volgens Engel de olie ook gebezigd 
voor medicinale doeleinden. Een aftreksel daarin van verschillende 
geneeskrachtige wortels dient op Sumatra's Westkust als smeersel 
tegen rheumatische aandoeningen. Dat blauwzuurvrije pangium-olie 
een gunstiger werking zou uitoefenen dan andere vette oliën is niet 
zeer waarschijnlijk. Wel daarentegen zal de uit onbereide zaden 
koud geperste olie, waaruit de droge kern voor ongeveer de helft 
van haar gewicht bestaat, heilzaam kunnen zijn bij WEE 
In het Museum: Hout, zaden, olie. 
Homalium foetidum, Benth. 
Volksnamen. Alf. Amb. : Samal batoe, Samar batoe — Ternate: 
Haté bösi — Alf. Minah.: Aliwowos. 
Den Metrosideros molucca mas beschrijft Rumphius (IIL, 
bl. 25) als een van de hoogste boomen van de bergwouden der 
Molukken, met een dikken stam, recht als een mast. Op Noord-Celebes 
komt hij volgens Koorders’ Minahassa voor tusschen 50 en 300 M. 
zeehoogte als een 40 M. hooge boom met zuilvormigen stam Het 
hout is zwaar: versch gekapt is het rood, doch het besterft bruin 
en wordt zwart in zeewater, tegen de inwerking waarvan het bestand 
is. Het dient bij den bouw van groote huizen voor balken en stijlen 
en voor kielen van vaartuigen, in het bijzonder in de Oeliassers 
(Rumph.). Koorders zegt, dat het gezocht is voor den bouw van 
huizen en bruggen, doch in kwaliteit achterstaat bij het echte ijzer- 
hout van Intsia : het is buitengewoon hard. De B. O. W. opzichter De 
Leau beschreef het aliwowos-hout uit de residentie Menado als zeer 
vast, fijn en dicht van vezel, veerkrachtig en in drogen toestand nage- 
noeg niet onderhevig aan werken; hij acht het aan te bevelen voor 
