Grondbedekker. 
Culinair. 
Wortels. 
203/5372. 
205/5377. 
324 PASSIFLORACEAE — CARICACEAE, 
Amerika, in West- en Midden-Java verwilderd in de vlakte en de 
lagere bergstreken (Koorders’ Exkursionsflora); gecultiveerd wordt 
hij op Java niet, tenzij (o. a. in het Bandjarsche) als onderdrukker 
van alang-alang, als hoedanig hij eenigen naam heeft (Straits Bul- 
letin 1909, bl. 262) en om afspoeling tegen te gaan (Mededeeling 
No. 7 Rubberproefstation West-Java, bl. 11). Op Sumatra komt hij 
geplant en verwilderd voor; de jonge bladeren worden bij de rijst 
genuttigd en ook de vruchtjes, ter grootte van knikkers, zijn eetbaar. 
In het Museum: Vruchten. 
Passiflora quadrangularis, L. 
Volksnamen. Granadilla — Mal: Roebis (Palemb.) — Soend.: 
Erbis, Markisat. 
Klimmende heester, inheemsch in tropisch Amerika, hier in de 
laaglanden in de tuinen geplant. Ook deze heeft neiging om te ver- 
wilderen: Teysmann vond hem omstreeks 1875 aangeplant en ver- 
wilderd in de binnenlanden van de Westerafdeeling van Borneo: 
men rekende hem daar onder de laboesoorten en dienovereenkomstig 
werden de vruchten gekookt genuttigd (Natuurk. Tijdschr. v. N. 1. 
dl 35, bl. 331). Ook op Java wordt het vrij wel smaaklooze vrucht- 
vleesch volgens Jaarboekje 1903/4 van de Vereeniging Ooftteelt, 
bl. 69, door de inlanders gaarne tot sajoer bereid, doch het eigenlijke 
eetbare deel dezer vruchten, die veel weg hebben van papaja's, 
is de geleiachtige, gele, geurige zaadrok. Deze wordt gewoonlijk ge- 
noten met ijs of suiker, door de inlanders ook wel in limonade. Bij 
de europeanen is de markisat weinig bekend: te Buitenzorg en te 
Batavia wordt zij echter niet zelden te koop aangeboden. 
In het Museum: Vruchten. 
CARICACEAE. 
Carica Papaya, L. 
Volksnamen. Papawtree, Papayer, Melonenbaum— Mal. : Bé- 
tik, Kalikih (Minangk.), Patjènè (Minangk.), Papaja (vulg.)— 
Atjeh: Pétik — Bat. : Botik — Lamp : Gédang — Soend.: Gé- 
dang — Jav.: Katès, Katila — Bal.: Gédang — Daj.: Gadang— 
Boeg.: Kaliki rijanrê. 
Alom gekweekt, 8 à 10 M. hoog, uit Amerika ingevoerd boom- 
vormig kruid, dat in het bijzonder de eigenschap bezit van haastig 
op te schieten, want in de 5e of 6e maand na het planten heeft het 
al de hoogte van een man en begint het vruchten te dragen, zoo- 
dat het in snelheid van wasdom den pisang en ricinus nog overtreft. 
Die in mullen, zwarten, warmen grond staan, nemen zoo schielijk 
in omvang toe, dat ze het derde jaar een stam hebben van ruim 
een voet dikte (Rumphius 1, bl. 145). 
Een aftreksel van de wortels wordt volgens Hasskarl’s Nut No. 
316, evenals de sappen des stams, gedronken bij graveel en 
andere ongemakken in de urineloozing. Van der Burg zegt (Ge- 
neesheer II, bl. 242), dat een aftreksel in koud water wordt gegeven 
tegen aandoeningen van de nieren en van de blaas. Volgens Mevr. 
Kloppenburg wordt een afkooksel aangewend tegen maden en een 
aftreksel op arak— speciaal van den wortel van den mannelijken 
boom — met kajoepoetili-olie als smeersel tegen gewrichtsaandoe- 
