| 
CACTACEAE — AQUILARIA. 331 
214/5130. waar te nemen. Naar gelang van de mate van verharsen draagt 
het volgens Boorsma (Bulletin VIl du Dépt. de "Agr., 1907) ongeveer 
dezelfde namen als het garoehout van Gonystylus. Men spreekt van 
garoe ténggêlém of kapala (le soort), garoe téboekan (uitgehakt ga- 
roe) of g. fêngah (2e soort) en garoe ramêës of 2. èkor (3e soort). 
Op Banka heeten de beste kwaliteit garoe téngeêlem of g. tandoek, de 
mindere soorten garoe sisir, g. sëlisik en @. mêdang (Boorsma). 
Op Borneo heet het Aquilaria-reukhout garoe méngkaras, g. ongka- 
ras, 2. takaras of g. tëngkaras en wordt onderscheiden in twee 
groepen, nl. garoe boenoeh, g. boenoehan of g. mati diboenoeh, het- 
welk wordt verkregen uit levende boomen, en 2. ramês, 2. rawës 
(W. Afd.) of g. rankahan (Kota Waringin), dat afkomstig is van afge- 
storven boomen. Dat uit levende boomen werd mij aangewezen 
als het kostbaarste. De exemplaren die reukhout bevatten, steeds 
oude boomen, worden met zeker ceremonieel gezocht en, als zij 
gevonden zijn, geveld en in stukken gekapt om naar het garoe- 
hout te zoeken. De prijs, die er te Melawi (W. Afd. v. Borneo) 
voor wordt betaald, wordt opgegeven 100 tot 300 gulden per pi- 
col te bedragen, al naar de knoesten gezuiverd zijn van onver- 
harst hout. De grootste waarde hebben de massieve stukken, ge- 
vonden loodrecht op de as van den stam, „alsof ze er als spij- 
kers ingeslagen waren”. Te Sintang heeten deze stukken garoe 
pasak en de locale waarde daarvan bedraagt tot f 600 per 
picol. Iets minder — doch slechts weinig minder — gewaardeerd 
is de garoe sahang, die tusschen het hout en den bast wordt 
aangetroffen. Garoe rawës of g. rankahan wordt verkregen door 
onderzoek van het vergane, niet verharste hout van uit zichzelf 
omgevallen boomen, dat gemakkelijk kan worden fijngewreven. 
De waarde daarvan houdt verband met den vorm — waarin men 
allerlei dierbeelden meent te onderkennen — en de mate van ver- 
harsen. Te Sintang onderscheidt men: garoe kémédangan (ge- 
lijkend op mëdanghout), g. seloewang (smalle stukken, als het 
vischje seloewang), g. kéniboengan (als het palmiet van den ni- 
boengpalm) en g. mêmboeloe roesa (waarvan de oppervlakte doet 
denken aan het vel van een hert). De plaatselijke waarde van 
eerstgenoemde soort was in 1911, f 100 p.p., van de laatste 
en minste f 50 p.p. Te Kota Waringin noemt men g. rankahan 
médang het garoehout, verkregen uit doode, maar nog niet om- 
gevallen stammen, reden waarom daar die soort ook wel g. ranka- 
han boenoehan heet. G. rankahan ténggêlêm is het zware, don- 
kere, zinkende hout; g. rankahan niboeng werd mij beschreven 
als donker gekleurd met lichte strepen en soortelijk iets lichter 
dan water; garoe rankahan roesa is geel van kleur met witte 
strepen en drijft hoog op het water. 
In sommige streken, o.a. in Boven-Kapoeas en Soekadana (het 
zelfde wordt ook vermeld van Aquilaria Moszkowskii, Gilg ín 
Siak) komt het voor, dat men den boom kapt en uit gemakzucht 
aan zijn lot overlaat, zoodat het niet-verharste hout in eenige 
maanden tijds vergaat. Dergelijke stammen zakken natuurlijk in het 
vochtige oerwoud meer of minder diep in den bodem, wat ver- 
moedelijk aanleiding heeft gegeven tot de berichten, dat de stam- 
men begraven worden en zelfs, dat het hout begraven moet wor- 
