SONNERATIA — CRYPTERONIA. 339 
stervend. In zeewater is het duurzaam en het wordt zeer veel ge- 
bezigd bij den scheepsbouw voor ribben en kromhouten; het splijt 
niet en houdt de (houten) nagels vast (Rumph.). K. & V. vermel- 
den, dat op Java het hout niet wordt gebruikt. In de Minahassa 
is het echter volgens Koorders (bl. 470) zeer in aanzien voor huis- 
bouw; tegen den regen beschut zou het onvergankelijk zijn. De 
opzichter der B.O.W. De Leau te Menado noemde tioes of posi- 
posi een zeer deugdelijke houtsoort, geschikt voor huizen- en brug- 
genbouw, hard, fijn van draad, doch een weinig broos, indien goed 
droog niet onderhevig aan werken en bestand tegen weer en wind. 
Het bevat echter veel zout en tast ijzer aan. 
De maleiers eten de bladeren rauw of gekookt en zij nuttigen ook 
de wrange, zure, reuklooze vruchten als die even week beginnen 
te worden, maar in de Molukken eet men ze niet, tenzij gekookt bij de 
visch (Rumph.). K. & V. noemen de vruchten bitter en oneetbaar. 
In het Museum: Hout. 
2171/5498. Duabanga moluccana, Bl. 
Volksnamen. Jav.: Takir — Mad.: Takèr — Bal. : Kadjimas 
— Sas.: Radjoemas — Alf. Minah.: Aras, Arès, Arêt. 
Boom, 25 tot 35 M. hoog en 70 tot 100 cM. dik, voorkomend 
in het oostelijk deel van den archipel, op Java vooral in Besoeki 
tusschen 300 en 900 M. zeehoogte, in Midden- en West-Java 
onbekend. De stam is zuilvormig, zonder wortellijsten en bijna 
zonder gleuven, kan dus hout leveren in voldoende afmetingen, 
doch op Java wordt dit door de inlanders als te weinig duurzaam 
niet gebruikt (K. & V. —l, bl. 195). Op Noord-Celebes staat 
het daarentegen blijkens Koorders’ Minahassa zeer goed aange- 
schreven; het wordt daar licht, maar duurzaam en zeer geschikt 
voor planken genoemd: van kajoe arêt vervaardigde prauwen wor- 
den het duurst betaald en kunnen jaren lang worden gebruikt. De 
B.0.W. opzichter De Leau te Menado schreef, dat kajoe arët grof van 
draad en niet dicht van vezel is, doch sterk en licht en hij bevestigde, 
dat het door de inlanders bij voorkeur wordt gebezigd voor prauwen. 
Wat bij deze houtsoort bijzonder opvalt, is haar voor een bruik- 
baar werkhout buitengewoon laag s.g.; het verwondert mij, dat 
deze boom, die toch ook op Ambon moet voorkomen, bij Rum- 
phius niet is terug te vinden. 
In het Museum: Hout. 
CRYPTERONIACEAE. 
2174/5499. Crypteronia Griffithii, Clarke. 
Volksnamen volgens Ridley. Mal. : Bekwoi, Sumput chingga 
badak. 
Boom van het Mal. Schiereiland, tot 100 voet hoog en 2 voet dik. 
Het bruine hout is dicht van draad en duurzaam; het wordt voor 
den huisbouw gebruikt (Ridley, Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 71). 
2174/5499. Crypteronia paniculata, B/. 
Volksnamen onvast. Soend.: Ki banèn. 
Knoestige, meestal kromme boom, tot 30 M. hoog en 40 cM. dik, 
Bladeren. 
Vruchten. 
Hout. 
