Hout. 
Bladeren. 
218/5501. 
Wortel. 
Bloemen. 
Vruchten. 
340 CRYPTERONIACEAE — LECY THIDACEAE. 
verbreid over geheel Java tusschen O en 1300 M. zeehoogte, vooral in 
de laagvlakte nogal algemeen. Het roodachtige kernhout wordt in 
enkele streken van West-Java voor den huisbouw gebezigd en daar 
duurzaam genoemd; elders wordt het weinig gebruikt, omdat het zeer 
hard en nogal warrig is (K. & V.—l, bl. 203). Hasskarl’s Nut 
No. 414 zegt, dat de jonge loten rauw bij de rijst worden gegeten. 
In het Museum: Hout. 
PUNICACEAE. 
Punica Granatum, L. 
Volksnamen. Granaatappel — Mal. : Dalima. 
Welbekende heester, volgens K. & V. (l, bl. 187) op Java alleen 
gecultiveerd voorkomend, vaak in tuinen aangeplant als genees- 
krachtig gewas en om de eetbare vruchten. Rumphius, die hem 
beschrijft (Il, bl. 94) onder den naam van Malum granatum, 
zegt, dat hij met zorg behandeld wil worden en anders wegkwijnt: 
het best draagt hij als men hem plant in den tuin of op een vlak 
erf bij het huis en een hoogen steemen voet er omheen legt: ook 
moet hij dikwijls worden gesnoeid. 
De wortelbast was van oudsher, ook bij de inlanders, bekend 
als wormdrijvend: Hasskarl’s Nut No. 213 zegt, dat die bast ge- 
stampt tegen wormen en ook tegen lintworm wordt ingegeven. 
Als specifiek middel tegen lintworm is de cultuur van dalima op 
Java van hooger hand aangemoedigd; men meende, dat de wortel- 
bast een handelsartikel zou worden als kinabast, doch het koorts- 
werend middel heeft de geheele menschheid van tijd tot tijd noodig, 
terwijl daarentegen aan een middel tegen lintworm — tenminste 
in de beschaafde wereld — niet dagelijks behoefte bestaat. De in- 
landsche planters van dalima bleven dan ook met hun wortelbast 
zitten; niemand wilde een artikel opkoopen, waarnaar geen gere- 
gelde vraag bestaat en thans zou het vrij moeilijk zijn er een 
eenigszins aanzienlijke hoeveelheid van bij elkaar te krijgen. De 
wortelbast van dalima poetih, die buitengewoon rijk is aan alcaloïd, 
wordt als de beste beschouwd. In den cultuurtuin te Tjikeumeuh 
werd volgens het Verslag 1902 van ’s Lands Plantentuin, bl. 33, 
van 8-jarige planten 75 gram wortelbast geoogst. Volgens Mevr. 
Kloppenburg is deze bast ook een goed stopmiddel, dat echter 
minder vlug werkt dan de bioem of vrucht. 
De fraaie bloemen, in water gekookt en dan in den mond ge- 
houden, zijn goed om ziek tandvleesch te genezen (Rumph.). 
De pasgezette vrucht is een algemeen aangewend middel tegen 
mêdjëén, d.i. slijmafgang, gepaard met persingen; volgens Jasper, 
Geneeskrachtige planten, worden zij met een weinig water, honing 
en benzoë fijngewreven en wordt het vocht ingenomen. Mevr. 
Kloppenburg raadt het gebruik aan van een afkooksel. 
De schillen der rijpe vruchten werken insgelijks adstringeerend 
en tonisch: zij zijn een middel tegen dysenterie, diarrhee en witten 
vloed. Hasskarl (l.c.) zegt, dat die schillen, gedroogd en gestampt, 
met inlandschen azijn een zeer fraaien schrijfinkt geven. Volgens 
Dekker's Looistoffen 1, bl. 160, zijn zij zeer rijk aan galluslooistof. 
Wat van de vrucht als eetbaar geldt, is het sappig geworden 
