AT EE, 
ee en en ter er ln a 
BARRINGTONIA — CHYDENANTHUS. 343 
mededeeling van den Heer Backer gebezigd bij den huisbouw. 
De vierhoekige vruchten, die de grootte hebben van een vuist, 
bestaan uit een vezeligen bolster, waaronder, zonder schaal, een 
insgelijks min of meer vierkant zaad ligt. Dit is hard, inwendig 
wit als een kastanje en wat slijmerig. Die zaden, alleen of met toeba- 
wortel fijngewreven, worden gebruikt om bij afloopend water de 
in de kuilen en plassen achtergebleven visschen te bedwelmen. 
Op Ternate neemt men de zaden, alleen of gemengd met zaden 
van den boeroera (?) dan wel met den bast van dien boom, om rivier- 
visschen —in het bijzonder alen —te vangen. Op Java doet men 
hetzelfde; daar wrijft men de zaden gewoonlijk met peper, look 
en pieren (Rumph.). Hasskarl (Het Nut No. 757) maakt geen mel- 
ding van bijzondere toebereiding; hij zegt, dat de pitten gekneusd 
in het water worden geworpen. Een onderzoek naar de bestand- 
deelen (Bull. XVI du Dépt de lAgr. — 1908) toonde aan, dat het 
werkzame beginsel hoogstwaarschijnlijk hetzelfde is als dat van 
de zaden van Chydenanthus excelsus, Miers. 
Hasskarl bericht verder, dat uit de zaden een roodgekleurde olie 
wordt geperst, alleen bruikbaar om te branden. Volgens Wijs'vetca- 
talogus is echter in de zaden een drogende olie tot een hoeveel- 
heid van slechts 3°/, aanwezig. 
Rumphius vermeldt nog meer toepassingen. De chineezen op 
Java zouden het sap uit de fijngewreven zaden persen om daar- 
mede papieren regenschermen, die vooraf gevernist zijn, waterdicht 
te maken. Op Ternate bestrijkt men met het sap schurftigen uit- 
slag om de parasieten, welke dien veroorzaken, te dooden. De tot 
poeder gemalen asch van de zaden wordt, met andere ingrediënten 
vermengd, in- en uitwendig gebruikt tegen koliek (Rumphius). 
In het Museum: Hout. 
Barringtonia spicata, Bl. 
Volksnamen. Mal.: Poetat lêmbik — Op Java: Poetat. 
Boom, tot 18 M. hoog en 60 cM. dik, op geheel Java voor- 
komend aan stilstaand of langzaam stroomend water beneden 400 M. 
Het hout wordt soms voor huisbouw gebezigd (K. & V. — VI, bl. 
15). Het is vuilwit en wordt spoedig door boeboek aangetast. De 
jonge bladeren worden hier en daar gegeten (K. & V.). Op de pasars 
te Batavia worden zij als groente verkocht: de inlanders eten ze 
bij de visch (ikan kémboeng). 
In het Museum: Hout. 
Chydenanthus excelsus, Miers (Barringtonia excelsa, 
BNB Nese vt Jed Bj 
Volksnamen. Jav.: Bésolé, Bloendêng, Brosol, Emprak, Léprak. 
Tot 28 M. hooge en 1 M. dikke boom, op Java voorkomend 
beneden 400 M. zeehoogte. Het hout wordt algemeen van weinig 
waarde geacht en alleen gebruikt om te branden (K. & V.—VI, bl. 20). 
De Indische Vergiftrapporten (No. 50) vermelden, datde gestampte 
bast, bij spijzen gevoegd, bedwelming en zelfs den dood kan 
veroorzaken. Greshoff (Plantenstoffen Il, bl. 82) vond er een gif- 
tige saponine-achtige stof in, evenals in de zaden, welke echter 
belangrijk minder giftig zijn en in beperkte mate toepassing vinden 
Vruchten. 
Hout. 
Bladeren. 
Hout. 
Bast. 
Zaden. 
