Looibast, 
Andere toe- 
passingen. 
220/5523.. 
Hout. 
Bast. 
348 RHIZOPHORACEAE. 
te stoomen: door het aanbrengen van een latwerk voorkomt men, dat 
het zeil in onmiddellijke aanraking komt met het kokende water. 
In Agricultural Bulletin of the Malay Peninsula No. 3 (1893), bl. 
51, zegt Ridley nadrukkelijk, dat de chineezen op het Maleische 
Schiereiland tëngahbast behalve als kleurstof ook gebruiken als 
looistof. Het is mij niet gebleken, dat dit ooit het geval is op Java 
of elders in Ned.-Indië. Ook Watt maakt echter melding van het 
gebruik als looistof in Eng.-Indië: hij beweert zelfs, dat Ceriopsbast 
het leder fraai rood kleurt, doch gaat dan over tot het roemen van 
mangrovebast (in het algemeen), zoodat de juistheid van zijn be- 
richten niet boven alle bedenking verheven is. De aan engelsche 
bronnen ontleende bewering, dat de beste mangrove cutch van Ce- 
riopsbast wordt verkregen, acht ik onwaarschijnlijk in verband met 
het sterk kleurend vermogen van dezen bast, terwijl de cutchfa- 
brikanten verplicht zijn door vermenging met andere looimiddelen 
of ontkleuring het bezwaar te ondervangen, dat het eindproduct 
het leder te donker maakt. 
Bij een onderzoek naar het looistofgehalte van Ceriopsbast van 
het Mal. Schiereiland werd volgens Straits Bulletin Maart/April 1915, 
bl. 242, gevonden: 42.6 9/) bij een analyse verricht ter plaatse en 
31.6 °/, bij een analyse verricht te Manila. 
De maleiers koken wel kleine stukjes tEngahbast in de „pindang’’ 
om er wat smaak aan te geven en dienen een aftreksel van den 
drogen bast toe aan kraamvrouwen en tegen buikziekten. Rumphius 
zegt, dat hij bij gebrek aan de ware obat sagoëer wel wordt gebruikt 
ter vervanging daarvan, doch dat hij den drank wrang maakt en niet 
zeer bitter. Met den kelk, waarin de kiemvrucht hangt, kan men zich 
volgens R. behelpen als de pinang voor de sirihpruim ontbreekt. 
In het Museum: Hout, bast. 
Rhizophora conjugata, L. 
Volksnamen op Java onzeker en verward. Mal.: Bakauakik, B. 
akit, B. minjak, B. poetih — Jav.: Tandjang — Mad.: Tandjang. 
Boom, 6 tot 10 M. hoog, doch gewoonlijk minder, en 15 tot 25 cM. 
dik, den geheelen archipel door gezellig groeiend op modderige 
stranden in zout water en ook op steenachtigen bodem binnen het 
bereik van eb en vloed. De stam is kort en rust op een groot aan- 
tal, meestal 1.50 à 2 M. hooge, boogvormige, dikke steltwortels 
(K. & V. — IV, bl. 282). 
Uit Langsa werd mij bericht, dat de banka minjak, indien nog niet 
hooger dan 3 à 4 M., wordt gebruikt voor droogstokken op de 
tabaksondernemingen en dat het hout van volwassen boomen dient 
om te bouwen en als brandstof. Van Pangkalan Brandan ontving ik 
deze soort onder den naam van bakau poetih met de mededeeling, dat 
het hout wordt gebruikt voor stijlen, daklatten en ribben van loodsen, 
maar dat het minder duurzaam is dan dat van de Ceriopssoorten. 
Voorts wordt gezegd, dat de stammen, waarvan de bast is af- 
genomen, vaak in het bosch blijven liggen en als dan het buiten- 
ste deel is verteerd, blijft er een kern over, welke men fêras bakau 
noemt en die een goed bouwmateriaal oplevert, bestand tegen weer 
en wind; zelfs in den grond zou téras bakau het wel 10 jaar uithouden. 
Van deze soort staat het vast, dat de bast wordt ingezameld als 
