221/5541 . 
Bladeren. 
Vruchten. 
354 COMBRETACEAE. 
Mevr. Kloppenburg zegt, dat als een afkooksel van dezen wortel 
wordt gegeven, het toedienen van castorolie, zooals moet geschieden 
na het innemen van Santonine, kan worden nagelaten. 
Ook de bladeren worden gebezigd: Rumphius zegt, dat de balische 
vrouwen ze wrijven met poetjoek en sari naga (van Mesua ferrea, 
L.) en dat te drinken geven aan kinderen, wier buik gezwollen 
en hard is door wormen of door opzeiting van de milt. De bruingele 
jonge bladeren — en dit werd mijte Batavia bevestigd — kan men 
nochtans eten en zij zijn zelfs niet onsmakelijk, gemengd onder salade. 
Veel meer algemeen in gebruik als wormdrijvend middel zijn 
echter de vruchten; 2 of 3 halfrijpe, die wat bitter zijn en een 
raapachtigen smaak bezitten, dan wel 5 rijpe, worden in water 
gewreven en den met wormen geplaagden kinderen op de nuch- 
tere maag ingegeven, met succes (Rumph.). Van de alle op het- 
zelfde neerkomende berichten lees ik verder nog de volgende uit. 
In het Tijdschr. v. Inl. Geneesk. 1906, bl. 141, zegt Boorsma, 
dat wie gelegenheid heeft om de vruchten versch te plukken, ge- 
woonlijk den vruchtwand verwijdert om alleen de zaden te ge- 
bruiken : 3 tot 5 stuks zouden voor een dosis voldoende zijn. De 
droge vruchtjes van de pasars, die dikwijls inwendig bedorven 
zijn, worden meest met wand en al in vereeniging met mata hi- 
jang (Caesalpinia) en andere ingrediënten gegeven ; men gebruikt 
dan ca 10 stuks per dag. Een te hooge dosis woedani, bijv. 20 
versche zaden, zou, naar men zegt, bedwelming teweeg brengen. 
Ook Bleeker (Natuur- en Geneeskundig Archief 1844, bl. 213) 
maant tot voorzichtigheid bij het gebruik en deelt een geval mede 
van een kind, dat door onophoudelijk hevig braken en afmattend 
hikken in zoodanigen toestand geraakte, dat het waarschijnlijk 
zou zijn bezweken, ware geen medische hulp verleend. 
Bij het rijpen schijnt de werkzaamheid af te nemen. Rumphius 
zegt, dat men de pitten der rijpe vruchten, die zoo zoet zijn als 
hazelnoten, voor zijn genoegen rauw kan eten, doch bij sommige 
menschen is dat genoegen niet zeer groot; kan de een er 10 
of 12 verdragen zonder nadeelige gevolgen te ondervinden, de 
ander voelt zich reeds na 2 of 3 stuks onwel worden. Dr Boorsma 
deelde mij mondeling mede, dat kinderen de pitten der rijpe 
vruchten gaarne eten, maar als zij er een stuk of 20 van nuttigen, 
krijgen zij „peroet panas”, worden duizelig en vallen in slaap, 
doch worden van zelf weer beter. 
Dr Boorsma (lc.) bericht, dat naar den aard van het worm- 
drijvend, eventueel het giftige bestanddeel, tot dusver nog geen 
afdoende onderzoekingen zijn verricht en dat in de chineesche 
apotheken een grootere vrucht verkrijgbaar is onder den naam 
van soe koen tjtoe, die door de chineezen insgelijks vaak tot het 
verdrijven van spoelwormen aan kinderen wordt ingegeven. Deze 
vruchten zijn eveneens afkomstig van een Quisqualissoort. Te 
Semarang is verder onder den naam van tjëkloek nog een ander, door 
boegineezen aangebracht vruchtje bekend, dat ook als vermifugum 
dient. Het is een weinig grooter dan de vrucht van Quisqualis 
indica, vierhoekig en bezit een stevigen wand; het is evenzeer 
afkomstig van een Combretacea (Boorsma). 
In het Museum: Wortel, vruchten. 
