366 MYRTACEAE. 
2225578. hoog s.g. gestookt, doch deze, zegt Rumphius, verschilt door een 
Stelen. 
Vruchten. 
Vormen. 
branderigen reuk en smaak van de kruidnagelolie, welke de apothe- 
kers in het vaderland eruit bereiden; zij is zeer scherp en brandt 
op de huid en zoo men haar bezigt voor geneeskundige doelein- 
den — men wrijft er de leden van beri-berilijders mede — dan moet 
men haar mengen onder vette olie. Ook wordt die olie inwendig 
gebruikt, in bier of anderen drank, tegen buikpijn. Van Romburgh 
vermeldt in zijn Aanteekeningen, dat hij uit kruidnagelen 18 °/, 
oleum caryophiylli won, waarvan het hoofdbestanddeel eugenol is. 
Uit eugenol kan langs chemischen weg vanilline worden bereid. 
De nagelen staan op korte steeltjes, welke minder specerijachtig 
zijn dan de nagelen, doch die scherp genoeg worden geacht voor 
gebruik in de medicijnen (Rumph.). Deze nagelstelen worden ook 
van hier wel eens uitgevoerd als goedkoope grondstof voor het 
bereiden van de aetherische olie, waarvan zij 5 à 6 /, bevatten: 
de export mag echter geen naam hebben. 
Laat men de nagelen doorgroeien, dan trekken na de bevruchting 
de kelkslippen zich samen: de knop wordt weer groen en dijt uit 
tot een groot amberkleurig zaad, omgeven door een laagje vrucht- 
vleesch, dat men rauw kan eten. Hun specerijachtigheid hebben zij 
dan voor een groot deel verloren. Deze moernagelen (de tjéngkèh 
lelaki of polong der inlandsche geneeskunde) zijn van ouds bij de 
chineezen, baliërs, javanen en maleiers in groot gebruik geweest 
in de medicijnen, voor verschillende doeleinden. Gewreven met 
kajoe rapat en madjakané geven zij ze ter vernauwing van de vagina 
aan vrouwen, die uit het kraambed opstaan en aan meisjes, die 
in het huwelijk treden ; gemengd met babakan poelé dienen zij om den 
eetlust op te wekken; gewreven met den wortel van Moringa olei- 
fera, Lamk om koliek te verdrijven; onvermengd bij winderigheid 
en koliek. De chineezen beschouwen ze als een aphrodisiacum 
(Rumph.). Volgens mondelinge mededeeling van Dr Boorsma wordt 
in Midden-Java tjëngkèh polong Alleen gebruikt in de djamoe galihan. 
Als men nauw toeziet, dan kan men eenige variëteiten van kruid- 
nagelen onderscheiden, vervolgt Rumphius. Van de gewone soort 
wordt de nagel een weinig rood; de tweede soort is wat kleiner 
en wordt bloedrood (boengalawang kiri), de boom breidt zich wat 
meer uit dan de eerste en brengt meer nagelen voort. De derde 
soort komt in kleur overeen met de eerste, doch de nagel is grooter 
en het bekwaamst om olie daaruit te distilleeren. Voorts noemt 
R. de koningsnagelen, een monstruositeit met een grooter aantal 
kelkslippen, zonder praktische beteekenis en tenslotte den wil- 
den kruidnagelboom, tjéngkêh oetan (Caryophyllum silvestre, 
Rumph.), door Miquel niet, door Teysmann wèl beschouwd als 
een afzonderlijke soort. Volgens Rumphius verschilt hij van de ge- 
cultiveerde soort, doordat de nagel smaakloos is en bij drogen niet 
bruin of donkerrood, doch vaal en rimpelig wordt. Hij komt voor 
op alle moluksche eilanden, ook daar, „waar de rechte nagelen 
nooit geweest zijn”. Evenwel vermeldt Rumph. twee gevallen van 
tamme boomen, die in wilde veranderden. Van dezen wilden 
boom gebruikt men alleen het hout bij den huisbouw ; het wordt 
ijzerhard, doch is in aanraking met den grond niet duurzaam. 
In het Museum: Bladolie, nagelen, stelen, nagelolie, moernagelen. 
