MEL ALEUCA. 383 
222)5603. niet wordt ververscht, slechts 1 à 1'/, Îlesch wordt opgevangen. 
De exploitatie der ketels wordt door de eigenaars overgelaten aan 
vrijwillig samenwerkende groepen van 2 tot 6 man, dieeen huur van 
10 à 15 gulden ’s maands betalen en verplicht zijn o.m., om de olie aan 
den eigenaar van den ketel te leveren. De opkoopprijs bedroeg in de 
jaren 1910/12 respectievelijk 95, 75 en 65 cents per flesch van 1,5 L. 
inhoud. De uitvoer van Boeroe, dus practisch de geheele wereldpro- 
ductie, bedroeg in 1912 volgens opgave van den Heer Schmid pl. m. 
235.000 (bier)flesschen. De verpakking bestaat uit kisten van met 
bamboenagels aan elkaar geregen stukken gaba-gaba: elke kist 
houdt 12 of 25 flesschen in, die geacht worden 540 gram te be- 
vatten, en de tusschenruimten zijn opgevuld met bast van kajoe 
poetih of de gedroogde uitgeputte bladeren. 
Gewoonlijk zijn de ketels niet het geheele jaar door in werking. 
Volgens het Tijdschr. v/h. Kon. Ned. Aardrijksk. Genootsch. 1908, 
bl. 842, ontstaan geregeld elk jaar in de maanden October en 
November reusachtige boschbranden, die de jonge kajoepoetih- 
boomen dermate schaden, dat zij maandenlang niet te exploiteeren 
zijn. Bladmateriaal is dan weliswaar aanwezig, want — Z00 heet 
het daar — volwassen boomen zijn er voldoende, maar men prefe- 
reert de bladeren van jonge planten, omdat deze rijker aan olie, 
dus meer winstgevend zijn. 
Vervalsching van kajoepoetih-olie met petroleum komt zeer veel 
voor. In de eerste plaats geschiedtditreedsindeketelslangsdenietwat 
zonderlingen weg van begieten der bladeren voor het distilleeren. Ver- 
der laten de opkoopers zich niet onbetuigd door vermengen van de 
door de ketels geleverde olie, alvorens die op de voor export bestem- 
de bierflesschen van allerlei maaksel te bottelen. Ten slotte staan de 
chineesche handelaren te Makassar—de groote distributie-haven 
voor kajoepoetih-olie — onder verdenking te knoeien met petroleum 
en benzine. Die vervalsching kan zeer sterk zijn, voor zij zich aan den 
verbruiker verraadt. Vorderman schreef in het Maandblad tegen de 
Vervalschingen van Augustus 1899, dat zelfs als het mengsel voor 
AT°/, uit petroleum bestaat, de minerale olie door den reuk niet is 
waar te nemen. Een gewoon middel om die vervalsching te consta- 
teeren, is het schudden van een halfgevulde flesch: bij zuivere kajoe- 
poetih-olie zijn de luchtbellen, die daardoor aan de oppervlakte 
ontstaan, onmiddellijk weer verdwenen, terwijl zij bij het vervalschte 
product eenigen tijd intact blijven. In den kleinhandel hebben 
nog andere vervalschingen plaats, met spiritus, vette olie, enz. De 
groene kleur, die de olie van nature niet eigen is — gerectificeerde 
kajoepoetih-olie is kleurloos — heeft met vervalsching niets uit te 
staan; zij wordt veroorzaakt door het contact van de oliedampen 
met den koperen helm. Daar echter een fraai groene kleur in het 
oog van den handel en de verbruikers tot aanbeveling verstrekt, 
wordt de kleur zoonoodig verhoogd door een stukje koper in de 
olie te leggen. Ook schijnt men op Boeroe de olie wel recht- 
streeks te kleuren, vermoedelijk met een koperverbinding. 
Kajoepoetih-olie is in het Oosten een hooggeschat huismiddel, 
en terecht. Een in 1907 opgestelde stelde nota van den toenmaligen 
posthouder van Kajeli vermeldt, dat zij door de inlanders op 
Boeroe zoowel in- als uitwendig wordt gebruikt bij koliek, hoofd- 
Vervalsching. 
Toepassing. 
