30 SAPOTACEAE — EBENACEAE. 
bijna 60°/, bestaat uit zaadhuid en dat de kern nog geen 15 0, 
olie eet norm vond er iets meer in, nl. 21 ®/,, doch volk 
de oliebereiding is zoo’n zaad zonder practische waarde, 
In het Museum: Hout, bast, zaden. 
239/6386. Mimusops Kauki, L. 
Volksnamen. Op Java.: Kitjik, Sawo, S. djawa — Mak. en 
Boeg.: Nanè— Bima: Nanè. 
Nogal lage, maar dikke boom, tot 20 M. hoog en 100 cM. dik, 
meestal krom en laag bij den grond vertakt. Wildgroeiend komt 
hij voor op zandige stranden en koraaleilanden, doch zeldzaam 
(K. & V. —l, bl. 156). Algemeen daarentegen wordt hij, gelijk 
Rumphius zegt — die hem beschrijft (lll, bl. 19) onder den naam 
van Metrosideros macassarensis door de groote heeren 
geplant voor de huizen. Op Java vindt men hem vaak op de 
erven der regentswoní ngen. 
Hout. Het hout is volgens Rumphius dicht en zwaar, aan de kanten wit, 
maar naar binnen. toe allengs rooder wordend: het laat zich zeer 
glad afwerken. Op Makassar en Bima wordt het gebruikt voor, 
stijlen van. huizen, die in den grond, en zelfs in de modder staande, 
zeer duurzaam zijn. Uit kromme stukken maakt men schaven en 
stelen voor gereedschappen (R.). K. & V. vermelden, dat de stam 
bijna geheel bestaat uit een fraai bruinachtigrood, bijzonder duur- 
zaam, zwaar, zeer vast kernhout, fijn van vezel en gepolitoerd bui- 
tengewoon schoon: algemeen wordt het bijzonder hoog geschat 
voor meubelen. De Sturler (Houtsoorten No. 55) beschrijft het als 
rood gevlamd, zeer vast van weefsel en gestrekt en fijn van draad, zoO- 
dat nèt zich zeer goed laat bewerken. Het is bruikbaar voor het 
fijnste draaiwerk en,‚ hoewel zwaar, uitnemend geschikt voor meu- 
belen. Voor molenwerk kan insgelijks geen andere houtsoort ter 
wereld met sawo djawa worden vergeleken: zonder de minste 
neiging tot splinteren of scheuren weerstaat het de wrijving en 
slijt af, alsof het metaal was. Voor beeldsnijwerk en ornamenten 
zou het met succes kunnen worden gebruikt (De S.). K. & V. 
zeggen nog, dat het waarschijnlijk ook bruikbaar zal blijken voor 
houtgravure en deze auteurs bevelen aanplant in het groot van dit 
zoo schaarsche, kostbare meubelhout dringend aan op thans on- 
benutte koraaleilanden en zandige strooken langs de kust, zoomede 
op terreinen, die de vloedbosschen binnenwaarts begrenzen. 
Bloemen. De bloemen worden in Midden-Java verkocht in den inlandschen 
Vruchten. _medicijnhandel: de fraaie, roodbruine vruchten worden over geheel 
Javaop de pasars aangetroffen, doch zij zijn niet zeer smakelijk en wor- 
Zaden. den alleen door de inlanders gegeten. Aan de zaden worden weer ge- 
neeskrachtige eigenschappen’ toegeschreven: Boorsma (Plantenstof- 
fen IV, bl. 100) vond er niets opmerkenswaards i in dan een saponine. 
In het Museum: Bloemen, vruchten, zaden. 
2309/6386. Mimusops parvifolia, R. Br. (M. timorensis, Burck). 
Volksnamen. Mal.: Tandjoeng (Menado), Tandjoeng laoet 
(Mol.)—Alf. Minah.: Karikis, Maliambong, Rékês — Alf. Hitoe: 
Kolan kei — Boeroe: Balam tronga. 
Boom van het oostelijk deel van den archipel, door Rumphius 
