240/6405. 
32 EBENACEAE, 
in boompjes die den omvang hebben van een dijbeen is de zwarte 
kern slechts een duim dik, doch bij volwassen exemplaren, welke 
twee mannen pas kunnen omvatten, beslaat zij bijna de geheele 
dikte van den boom, daar het spint niet dikker is dan vijf vin- 
gers. De kleur is diep zwart. In kwaliteit staat dit ebbenhout ver 
achter bij het afrikaansche: in de eerste plaats is het veel grover 
en moeilijker glad af te werken en in de tweede plaats is het 
zeer onderhevig aan scheuren, in het bijzonder in het hart, zoo- 
dat men er geen breede planken uit krijgen kan. Dit scheuren 
moet volgens R. tendeele wordt toegeschreven aan het kappen 
lang voordat de boom zijn vollen wasdom heeft bereikt, waar- 
door het kernhout nog niet tot zijn normale kracht is gekomen, en 
door den zwaren schok bij het vellen scheurt. Voorts begaan de 
houthakkers de fout, dat zij het spint dadelijk wegkappen en het 
ontbloote hart in zon en regen laten liggen. Beter zou het zijns 
oordeels zijn, als men de gevelde stammen eenige maanden in 
het bosch liet liggen, totdat het spint vanzelf half vergaan was. *) 
Zooals gezegd, is het kernhout doorgaans zwart, doch men vindt 
het ook met breede witte strepen en vlammen, ’t welk niet zoo 
vast is, doch fraaier (een kwestie van smaak). Hoe meer grauw 
er in voorkomt, des te lichter is het, doch het zinkt toch steeds 
in het water. Het glad afgewerkte hout heeft een doedsche kleur 
en geen glans: een schoon voorkomen krijgt het eerst door beitsen 
en polijsten. Het beitsen geschiedt met den besten inkt, waar 
sommigen vooraf spaanders van sapanhout en wat aluin in koken, 
om aan de zwartheid meer luister bij te zetten door een purperen 
glans. Als het beitsen een of twee maal is herhaald, wordt het 
hout met boenders, eerst harde en daarna zachte, gepolijst en 
tenslotte gewreven met een wollen lap, die met een weinig was 
is bevochtigd. De kastenmakers die dit hout verwerken, hebben 
mij (R.) verklaard, dat het zaagsel op de huid jeuk veroorzaakt. 
Het kernhout heeft ook eenig gebruik in de medicijnen: tot 
een papje gewreven wordt het, met andere ingrediënten gemengd, 
zoowel uit- als inwendig gebezigd tegen opgezetheid van den 
buik bij kinderen (Rumphius). 
Dat dit ebbenhout uit het oostelijk deel van het ned.-indisch 
gebied wordt uitgevoerd, acht ik niet geheel onmogelijk. 
Maba merguensis, Hiern. 
Volksnamen. Jav.: Boedêng, Loetoeng. 
Boom, 20 M. hoog, van het westelijk deel van den Maleischen 
Archipel, in Midden- en Oost-Java verstrooid groeiend beneden 100 
M. zeehoogte. Het gebruik was aan de meeste ondervraagde inlanders 
onbekend, doch in Tjilatjap en Banjoewangi werd medegedeeld, 
dat het kernhout zwart is en voor wandelstokken gezocht zou 
zijn (K. & V.—l, bl. 25). 
1) De gebreken van dit hout zullen wel eigen zijn aan de soort. Rumph. is 
dikwijls geneigd te besluiten tot overeenkomst met planten uit ver verwijderde 
streken als Brazilië en Afrika, hem als zeer belezen geleerde uit reisver- 
halen en andere werken bekend: de verschillen worden door hem dan, over- 
eenkomstig de opvattingen van dien tijd, toegeschreven aan land enlucht. 
