DIOSPYROS. 37 
N 20/6406. overeen met het boeroesche ebbenhout (Maba elliptica, Forst.), doch 
hij groeit veel langzamer. Rumphius plantte een van Ternate ont- 
vangen boompje uit, dat na 12 jaar niet dikker was geworden 
dan een been en eerst na 27 jaar begon met vrucht te dragen. 
Bij vellen bleek het hart nog geen arm dik te zijn en donkergrauw, 
zoodat de boomen wel zeer oud moeten wezen voor zij zwart hout 
krijgen. Hij komt, volgens R., voor op alle moluksche eilanden, 
het meest op Banda en de eilanden van Celebes’ noordhoek als 
Sangi en Talaoet, voorts op Halmaheira en Morotai, vaak gemengd 
met het gewone (boeroesche) ebbenhout. Hij wordt zoo dik, dat 
2 of 3 man noodig zijn om hem te omspannen en het kernhout ís dan 
van zoodanige afmetingen, dat men er planken van 3à3!/, voet 
breedte van krijgen kan, waarvan bladen voor tafels, kisten, ka- 
binetten en dergelijke kunnen worden gemaakt. Deze zijn echter 
meer kostelijk voor het oog dan geschikt voor het gebruik, want zij 
rieken goor en kleeren of papieren, die men daarin bewaart, voelen 
altijd klam aan. Spijkers in dit hout geslagen, roesten door. R. beveelt 
aan om, bij gebruik van ebbenhout voor gesloten meubelen, een 
binnenbekleeding te bezigen van ander, droog hout. 
Het ternataansche ebbenhout is moeilijker te bewerken dan het 
boeroesche: het is warriger van structuur en lastig te zagen en 
te schaven. Het is niet gelijkmatig zwart, doch donkergrauw, bruin, 
of muiskleurig met zwarte aderen, dan wel zwart met grauwe stre- 
pen of plekken. Somtijds is de eene helft van een plank zwart, 
de andere helft grauw. Ofschoon het dus nogal verschilt van dat 
van Maba elliptica, Forst., ook doordat het aanmerkelijk minder 
zwaar is, krijgt het nochtans bij beitsen en polijsten dezelfde 
kleur en overtreft het ’t boeroesche in eigenschappen, doordat het 
niet zoo licht scheurt en ook geen valsch hart heeft, hoewel ge- 
woonlijk de boomen door den zwaren slag bij het vellen van 
onderen óók scheuren. 
In Rumphius’ tijd konden de inlanders der Molukken en van 
Noord-Celebes met dit hout niet goed overweg, doordat het voor hun 
gereedschappen te hard was. Alleen werden somtijds van omge- 
vallen «boomen stijlen voor huizen en palissaden gemaakt (R.). 
Ook thans nog is de moeilijke bewerking een bezwaar. Koorders 
deelt mede, dat op Noord-Celebes ebbenhout voornamelijk wordt 
gebruikt voor meubelen en draaiwerk, doch betrekkelijk weinig, 
omdat het te hard is voor de gereedschappen van den menado- 
nees: bovendien is het daar schaarsch geworden. Vroeger werd het 
wel bij den huisbouw gebezigd voor grondpalen, die uitermate 
duurzaam zijn bevonden, 
Dezelfde vermeldt, dat een volwassen boom, door hem gezien, 
kleine wortellijsten bezat. In het Tijdschrift v. Ind. T.L. & V. 
kunde dl 18, bl. 472 leest men, dat de zwaarste boomen zeer 
groote uitwassen krijgen, somtijds tot zes voet breed, die prach- 
tige meubelen opleveren. 
Makassaarsch ebbenhout behoort tot de minder kostbare soor- 
ten; de prijzen varieerden in 1914 te Menado volgens Mede- 
deeling No. Xl van het Encyclopaedisch Bureau tusschen f 1.50 
en f 2.50 per picol en te Ternate tusschen f 3.— en f 3.50. De 
uitvoer heeft bedragen volgens de officieele statistiek (in tons): 
