DIOSPYROS — STYRAX. 39 
241/6411. wordt aangetast, zoodat men het alleen gebruikt voor hutten, die 
het niet langer dan een jaar behoeven uit te houden. Ook de 
door mijzelf ingewonnen informaties luiden eenstemmig, dat het 
hout zeer spoedig door insecten wordt vernield. 
In tegenstelling met Java is op Sumatra Styrax Benzoin een verbreiding 
algemeen in het wild voorkomende boom. Op dat eiland vindt een 
men verder een tweetal gewesten, Tapanoeli en Palembang, waar 
de benzoëboom op groote schaal door de inlanders wordt aange- 
plant, in beide streken op de afgeladangde velden. In dl. 3 der 
Verhandelingen van het Batav. Gen. v. K. & W., bl. 44, wordt van 
de bataks gezegd: Al hun landbouw bestaat daar, waar benzoë Tapanoeli. 
groeit, in het voortkweeken van dien boom, en waar die niet meer 
gedijen wil, in hooglandsche en laaglandsche rijstvelden en in het 
planten van allerlei veldvruchten. De Inspecteur Van Braam van 
het Boschwezen rapporteerde (Tijdschrift voor het Binnenlandsch 
Bestuur 1916, bl. 42), dat hij in Tapanoeli groote terreincomplexen 
aantrof, een breede strook vormende van af het Tobameer tot nabij 
Siboga, geheel ingenomen door met benzoë beplante boschtuinen, 
die oorspronkelijk ladangs zijn geweest. Omtrent de cultuur en 
exploitatie aldaar zijn evenwel geen nauwkeurige waarnemingen 
te mijner beschikking: in het Tijdschr. v. Ind. T. L. & V. kunde 
dl 4, bl. 247, leest men, dat de zaden 10 à 12 voet van elkaar 
worden uitgelegd, nadat de grond van wortels en onkruid zou zijn 
gezuiverd. Dit laatste is niet zeer waarschijnlijk, doch is nog het 
beste onder de algemeenheden, die ik daaromtrent in de te Bui- 
tenzorg aanwezige literatuur heb aangetroffen. 
Omtrent de cultuur en exploitatie in de residentie Palembang Palembang. 
is een uitvoerige nota, opgesteld door den toenmaligen controleur 
Vonck, gepubliceerd in het Tijdschr. der Holl. Mij v. Nijverheid 
1891, bl. 105: het essentiëele daarvan is overgenomen in Gres- 
hoff’s monographie (Schetsen, bl. 115). Vonck bericht, dat de ben- 
zoë-boom in verschillende streken van de boven- en beneden- 
landen der residentie Palembang voorkomt tot opeen hoogte van Cultuur. 
200 M. boven de zee, hetzij in kleine boschjes bij elkaar groeiend, 
hetzij verstrooid tusschen andere boomen. Voor deze cultuur zijn 
alleen geschikt hooge, zandige (talang) gronden: op laagliggende 
kleigronden schiet de boom wel voorspoedig op, doch wordt ge- 
zegd een product te leveren van zoo inferieure kwaliteit, dat de 
cultuur weinig voordeel zou afwerpen. Op lageterreinen staat hij bo- 
vendien bloot aan het gevaar voor overstrooming en tegen water is 
hij niet bestand. De voortplanting geschiedt meestal door zaad, 
dat tijdig wordt ingezameld, omdat het, in den tuin of in het bosch 
liggend, door herten, zwijnen en ander gedierte wordt gevreten. 
Soms worden zaadbedden aangelegd en plant men uit als de boom- 
pjes een span hoog zijn, soms worden de zaden, na van de groene 
schil te zijn ontdaan, direct uitgelegd op onderlinge afstanden 
van 3 à 4 depa; in het eerste geval geschiedt het uitplanten als 
de padi 1 à 2 maanden oud is, in het laatste geval voor de padi 
wordt gepoot. De jonge planten hebben nl. schaduw noodig en 
die wordt haar verschaft door de rijstplanten, welker functie na den 
oogst wordt overgenomen door het snel opschietende struikgewas 
of door alang-alang. Natuurlijk gaat een groot aantal planten in 
