ALSTONIA. 65 
wordt bereid, doch meestal aangewend voor het vervalschen van 
boschrubber. | : 
De door Miquel beschreven plant is zeker een Dyera-soort en 
gelijkt zeer op Dyera Lowii, Hook.f 
In het Museum: Hout, gêtah. 
2471/6583. Alstonia scholaris, R. Br. 
Volksnamen. Mal. : Kajoe gaboes (Vulg.), Poelai — Soend.: 
Lamè — Jav.: Poelé — Mad.: Polaj — Daj. Z.O. Born.: Hanja- 
loetoeng ? — Mak.: Rita — Alf. Amb.: Rite — Banda: Tewer 
— Ternate: Hangè. 
Zeer hooge, dikke boom, de grootste van alle javaansche Apocy- 
naceae, meestal echter 20 tot 25 M. hoog en 40 à 60 cM. dik. 
fi … Hij is verbreid over den geheelen archipel, op Java beneden 900 M. 
verstrooid groeiend, doch zeer algemeen (K. & V. —I, bl. 117). Het 
Lignum scholare, zegt Rumphius (ll, bl. 246) is een zeer 
groeizaam hout, dat zich laat verplanten met stokken en takken, 
zoodat men er pagerstijlen van maakt, die zeer licht opschieten 
en in korten tijd groote boomen worden. 
De dunne wortels zijn bitter en worden evenals de bast in de 
$ medicijnen gebruikt. Gekauwd met pinang verdrijven ze allerhande 
steken in de zijde en de borst. Men gebruikt ze ook, met andere 
middelen gemengd, om neuszweren te genezen (Rumph.). 
Het weeke, bittersmakende, reukelooze, effen witte hout is bij- 
zonder weinig duurzaam en wordt, hoewel ín groote afmetingen 
te krijgen, door de inlanders slechts zelden gebruikt, bijv. voor 
inlandsche zadelblokken en ander grof snijwerk. Geïmpregneerd 
zou het echter waarschijnlijk bruikbaar zijn voor kisten (K. & V.). 
Rumphius noemt het ’t witste en fijnste van alle ambonsche hout- 
soorten; het laat zich gemakkelijk bewerken gelijk lindenhout, 
doch jammer genoeg wordt het licht wormstekig. Het beste hout 
bekomt men nog van de wortellijsten. In de Eerste Javaansche 
Lucifersfabriek te Semarang bleek het volgens Koorders (Tectona 
Il, bl. 123) vrij geschikt voor de lucifersfabrikatie. Te Wechel 
(Teysmannia 1911, bl. 589) zegt, dat in Centraal-Borneo de hanja- 
loetoeng of pêlantin dient als bijenboom en dat zijn gemakkelijk 
te bewerken, onder water vrij duurzaam hout wordt gebruikt tot 
het maken van doodkisten. Hasskarl (Het Nut No. 415) deelt mede, 
dat het hout geklopt wordt tot het eenige soepelheid heeft verkre- 
gen en dan wordt gebruikt in de plaats van kurken: overigens 
acht hij het alleen geschikt voor insectenkistjes, daar de spelden 
er gemakkelijk kunnen worden ingestoken en er niet weder uit- 
vallen. Ook volgens Straits Bulletin 1903, bl. 114 is het jonge 
hout zeer geschikt om de plaats te vervullen van kurken, ín het 
bijzonder voor het bewaren van oliën. 
De van buiten donkergrauwe of grauwgrijze, reukelooze, bittere 
bast is de babakan poelé uit den medicijnhandel van Java (Vor- 
derman, Geneesmiddelen II). Die bast, zegt Rumphius, wordt hem 
dikwijls afgetrokken, doch groeit spoedig weer bij. De binnenste 
laag, in water gewreven en gedronken, sterkt maag en ingewanden 
en tot dit doel laten vele grooten op Makassar hem nu en dan 
gewreven onder de gekookte rijst of andere spijzen mengen. In de 
Wortels, 
Hout. 
Bast. 
