2471/6583. 
Melksap. 
Bladeren. 
66 APOCYNACEAE. 
medicijnen is hij van groot nut. Als men hem wrijft met citroensap 
en een weinig zout en het sap na zeven drinkt, zuivert dat de 
maag van slijm en wekt door zijn bitterheid den eetlust op; dit 
middel is echter nogal moeilijk in te nemen. Met azijn gewreven, 
doet hij een opgezetten buik en gezwollen milt slinken. Gewre- 
ven met de bladeren van Kélètji (Caesalpinia) en sémboeng en dan 
met een weinig water verdund, verkrijgt men een drank tegen 
gestadige binnenkoortsen. De schoongemaakte bast, in een gesloten 
pot gekookt in slappen azijn met een stukje curcuma, kleine gember 
en een halve muskaatnoot, geeft een drank voor kraamvrouwen 
tot bevordering van de zuivering (Rumphius). Vorderman zegt in 
Madoereesche planten (No. 285), dat de bast dient als ingrediënt 
van middelen tegen huidziekten. Waitz (Practische waarnemingen, 
bl. 26) noemt hem een zuiver bitter, maagversterkend middel en 
beweert, dat hij door de inboorlingen wordt aangeprezen als bij- 
zonder werkzaam tegen wormen. Behalve het gebruik als anthel- 
minticum vermeldt Horsfield (Medicinal plants, bl. 109) hem als 
koortswerend middel. Gemengd met klappermelk is de bast vol- 
gens De Clercq (No.:178) een inlandsch middel tegen hoest. Het 
drinken van een afkooksel wordt door Mevr. Kloppenburg aan- 
bevolen aan hen, die zijn uitgeput door koortsen en andere ziekten 
en voorts als middel tegen suikerziekte en tegen malaria. Zij onder- 
scheidt een witte en een zwarte soort; deze laatste, poelé woeloh, 
zou speciaal dienstig zijn bij hevige malaria. Ook zou volgens deze 
schrijfster een lavement van een aftreksel van poelé-bast, daoen 
ilir en kajoe timmor heilzaam wezen tegen haemorrhoïden._ 
Onder den naam van difa is deze bast een van ouds in Eng.- 
Indië bekend tonisch middel; hij is herhaaldelijk onderzocht en 
bevat meerdere alcaloïden en verscheiden bitterstoffen. 
De geheele boom, zegt Rumphius, is vol melksap, dat er rij- 
kelijk uitloopt, als men de jonge takken kwetst of de bladeren 
afbreekt. Ook in den stambast is melksap aanwezig, doch minder 
en dikker. Dit vocht is bitter en onaangenaam van smaak, maar 
niet scherp of bijtend. Men druppelt het in vervuilde wonden 
van beesten, welke vol maden zitten, om die maden te doen ster- 
ven. Volgens Mevr. Kloppenburg gebruikt men het op Java als 
rijpmakend middel op abscessen. 
Uit dit melksap kan een op djeloetoeng gelijkende stof worden 
afgescheiden, hoewel met meer moeite (Straits Bulletin 1909, bl. 
152). Het is zeker, dat poelé-melksap wel wordt gebruikt om djë- 
loetoeng te vervalschen, doch of het geschiedt met het melksap 
van deze, dan wel met dat van verwante soorten, is uit de be- 
richten, die mij bereikten, niet op te maken. 
Voor medicinale doeleinden aangewend, heeten de bladeren vol- 
gens Boorsma (Jaarboek 1906 Dept v. Landb.) in Midden-Java 
rédjasa, met welken naam echter ook de bladeren van Elaeo- 
carpus grandiflora, Smith worden aangeduid. Volgens mondelinge 
mededeeling van Dr B. worden zij, met andere middelen ge- 
mengd, gebruikt tegen syphilis. Rumphius zegt, dat de jonge 
bladeren, met water in een bamboe gekookt en ’s morgens ge- 
dronken, de beri-beri genezen, zoo spoedig, dat men boven twee 
bamboezen dranks niet van noode heeft. 
Â j à 
le £ ik vr nne 
“et, 
