ALSTONIA — DYERA. 67 
Alstonia villosa, Bl. (Blaberopus villosus, Mig.). 
Volksnamen. Jav.: Baloeng, Hlat-ilat, Lëgaran — Timor: Polé. 
NE, Hooge boom, meestal 20 tot 25 M. hoog en 35 à 40 cM. dik, 
5: op Java beneden 250 M. soms min of meer gezellig, doch meestal 
ge verstrooid groeiend. Het vuilwitte hout (kernhout ontbreekt) is nogal Hout. 
Te duurzaam en wordt ín vele streken, vooral in Besoeki, door de 
inlanders voor huis-en bruggenbouw gebezigd (K. & V. — 1, bl. 122). 
_247/6585. Dyera spec. div. 
Volksnamen. W. Borneo: Djëloetoeng — Z. & O. Borneo: 
Djéloetoeng, Pantoeng — Mal. Sumatra: Laboewai. 
De djëloetoengs zijn verstrooid groeiende boomen, die buiten- Voorkomen. 
gewoon groote afmetingen kunnen verkrijgen en onder de hoogste 
boomen van het woud mogen worden gerekend. Het grootste - 
exemplaar door Van Romburgh (Teysmannia 1899, bl. 580 en Les 
plantes à caoutchouc enz, bl. 153) gezien, had een omvang van 
7.50 M. en een hoogte van naar schatting meer dan 45 M. Te Wechel 
(Teysmannia 1911, bl. 591) geeft als middellijn op 1 à 2 M. en 
als hoogte van den stam tot aan de takvorming 30 tot 50 M. De 
stam gaat meestal kaarsrecht in de hoogte: de kroon is vrij dicht. 
De dajak van Centraal-Borneo kent volgens Te Wechel drie soor- 
ten van pantoeng: twee ervan, de witte en de zwarte, zijn moeras- 
boomen, de derde roode komt voor in het gebergte. Deze laatste 
echter, een van de schoonste woudreuzen, bevat gëtah in te geringe 
hoeveelheid, dan dat hettappen de moeite zou loonen (Zie verder on- 
der soorten). De namen wit en zwart houden verband met een meer of 
minder geprononceerde tint van den (grijzen) bast, den leek echter 
niet direct in het oog vallend; beide soorten of vormen groeien 
in de „loeau”, een typisch borneoschen moerasgrond met veen- 
achtigen modderbodem. Rondom den stam rijzen ademwortels van 
I,à 1 M. hoogte loodrecht uit den grond, buigen zich met een scher- 
pen knik nederwaarts en verdwijnen weer in de aarde. Verborgen 
onder een dikke laag rottende bladeren en opstijgend uiteen modder- 
bodem, bemoeilijken die boogwortels, in vereeniging met een warnet 
van lianen, rotan, omgevallen stammen en takken, het verkeer in 
deze bosschen voor den europeaan op schier onoverkomelijke wijze. 
Meestal vindt men de pantoengboomen op geen korteren afstand 
dan 50 M. van elkaar, gemiddeld verder, vaak meer dan 300 of 
400 M. In een „pantoengbosch” hebben allerlei andere boom- 
soorten de overhand. 
Ridley (Straits Bulletin 1903, bl. 96) zegt, dat het hout vanden djëloe- Hout. 
toeng zacht, wit en niet duurzaam is. Voorheen werd het slechts gebe- 
zigd voor modelmakerij en chineesche klompen, daar het zich gemak- 
kelijk laat snijden : later is het voor planken en kisten in gebruik geko- 
men bij gebrek aan ander goedkoop hout van gelijke bruikbaarheid. 
Een belangwekkende beschrijving van de exploitatie van den Getan. 
pantoengboom in Midden-Borneo geeft Te Wechel (l.c), die hier 
hoofdzakelijk wordt gevolgd. Om op een bepaald terrein djëloe- 
toeng te mogen inzamelen, is toestemming noodig van de auto- 
riteiten. Hij, die een vergunning heeft gevraagd en verkregen, vormt 
met een aantal makkers een kongsi van bijv. 10 man, welke aan- 
vangt met het bouwen van een tijdelijke nederzetting aan een 
