DYERA. 71 
2476585. ven. Dit geperste product wordt verzonden in blokken van ongeveer 
35 Kg., verpakt in kisten. Het gewichtsverlies tijdens het transport is 
bij deze behandeling nagenoeg nihilen het geperste artikel houdt zich 
langer goed. Djëloetoeng die niet onder water wordt bewaard, gaat 
anders, ook al is zij met petroleum bereid, snel in kwaliteit achteruit. 
De United Malaysian Rubber Co. bouwde in 1909 haar fabriek 
te Goebilt met het doel een nieuw procédé tot ontharsing der 
djëloetoeng toe te passen. Volgens Schidrowitz heeft die fabriek 
een capaciteit van 10.000 Ibs rubber per dag. De in 1912 gereed 
gekomen fabriek op Karimon is volgens Lulofs ingericht op het 
bereiden van 12.000 Ibs per dag, welke productie echter, door te 
geringen aanvoer van de grondstof, op verre na niet werd bereikt. 
Volgens denzelfden bevat het in deze fabriek bereide product 93 °/) 
rubber en 40/, harsen. Omtrent het doel van het ontharsen en de 
daartoe gevolgde procédé’s, zie India Rubber Journal October 1911. 
Over het bijproduct, de djëloetoenghars, wordt uitvoerig gehandeld 
in hetzelfde tijdschrift November 1911, bl. 19. 
Volgens „Berichte für Handel und Industrie” 1908, Band XI, 
bl. 565 wordt djëloetoeng in de nijverheid gebruikt als „Zusatz 
zur Gummimasse’”’ voor het vervaardigen van pakkingen, rubber- 
schoenen, regenstoffen en voorts in de asbest-, celluloïd- en lino- 
leumfabrikatie. Volgens Ridley (Straits Bulletin 1903, bl. 95) heeft zij 
haar opkomst voornamelijk te danken aan het gebruik in mengsels 
voor het waterdicht maken van bouwwerken. 
De hoegrootheid van den uitvoer uit Ned.-Indië is alleen van 
de laatste jaren betrekkelijk nauwkeurig bekend. De officieele sta- 
tistiek van den in- en uitvoer geeft eerst voor 1912 cijfers voor 
djëloetoeng afzonderlijk; voor dien werden de gêtahsoorten onder- 
scheiden in gëtah përtja, caoutchouc en „andere gëtahsoorten”. 
Voorts zijn uitvoercijfers van een zoo abnormaal met water be- 
zwaard artikel uit den aard der zaak niet zeer geschikt voor sta- 
tistische doeleinden. Het volgend extract uit de officieele douane- 
statistiek heeft dus voornamelijk slechts waarde ter vergelijking. 
De cijfers van vóór 1912 zijn die van „andere gëtahsoorten”’, 
waarin djëloetoeng toch steeds het leeuwendeel had; de hoeveel- 
heden zijn in tons van 1000 Kg. 
van/in Palembang. Djambi. Indragiri. ne: 5 ien 
1910 15.212 1.473 | 516 5.239 | 11.619 
1911 9.469 2.247 1.212 4.561 6.971 
1912 8.288 4.047 1.178 3.966 9.328 
1913 5.865 ___3.566 631 . 1.823 5.129 
1914 3.392 1.323 166 388 2.810 
In zijn Plantes à caoutchouc et à gutta percha zegt Van Rom- 
burgh op bl. 153, dat volgens Dr Boerlage de djëloetoengboom 
van West-Borneo identiek is met den pantoeng van de Z. & O. 
Afd. v. Borneo. Die boom is door Boerlage gedetermineerd als 
Dyera Lowii, Hook.f. Uit Jaarboek 1908 van het Departement 
van Landbouw, bl. 43, blijkt, dat van Palembang ontvangen ma- 
teriaal insgelijks moest worden gebracht tot Dyera Lowii en van 
Productie. 
Soorten. 
