72 APOCYNACEAE. 
dezelfde soort ontving ook het Museum gëtah van mêlaboewai, af- 
komstig van moerassig terrein in de Koeboestreken. Dat Dyera 
Lowii, Hook.f. djëloetoeng levert, is derhalve niet aan twijfel 
onderhevig. Of echter Dyera costulata, Hook.f. in Ned.-Indië daad- 
werkelijk als djëloetoengboom wordt geëxploiteerd, is onzeker. 
Met zekerheid herkend materiaal ontving ik slechts één maal uit 
de residentie Palembang onder den naam van lêboewai met de 
mededeeling, dat de boom rijk is aan gëtah, doch op de vind- 
plaats (Moeara Doea, op pl.m. 250 M. zeehoogte) niet werd 
geëxploiteerd. Ook in Priaman op de Westkust van Sumatra, van 
waar geen djëloetoeng wordt uitgevoerd, heet D. costulata mêla- 
boewai. Op het Maleische Schiereiland daarentegen, waar volgens 
Ridley (Straits Bulletin 1903, bl. 95) D. Lowii niet zou voorkomen, 
wordt hij klaarblijkelijk wèl geëxploiteerd. Burn Murdoch (zie 
boven) vermeldt als djëloetoengboomen van daar: Dyera costulata 
en D. laxiflora, Hook.f. Hij zegt, dat beide soorten sterk op elkaar 
gelijken, doch in het bosch gemakkelijk te onderscheiden zijn, 
doordat de bast van D. costulata op de doorsnede roodachtig 
is en die van D. laxiflora wit. Beide soorten komen daar ver- 
strooid groeiend voor in de vlakte en op de heuvels tot 500 
en meer voet zeehoogte, zelden in moerassen. De eer- 
ste is veel rijker aan melksap dan de laatste; bij tappen volgens de 
V-methode zou D. costulata 5 Ibs latex geven tegen D. laxiflora 
slechts 1. Wat D. laxiflora, Hook.f. betreft, indien die in Ned.-Indië 
voorkomt, wat wel waarschijnlijk is, dan zal hij hier wel worden 
‘voorbijgegaan door de djëloetoenginzamelaars. 
2471/6603. 
Wortel. 
Dat er meerdere soorten zijn, die djëloetoeng Kunnen leveren, 
is dus buiten kijf en terloops worde hier de aandacht gevestigd 
op de als djëloetoeng of lëboewai bekend staande, onder den naam 
Alstonia beschreven boomen, wier soortnamen die der thans aan- 
genomen Dyera's wel zullen vervangen, wanneer wordt overgegaan 
tot een monographische bewerking van de Apocynaceae. 
In het Museum: Hout, gêtah. 
Tabernaemontana coronaria, Willd. 
Volksnamen. Mal.: Kémbang mantéga, K. soesoe, Boenga 
manila (Mol.), B. soesong (Mol.) — Jav. : Mondakaki, Boenga 
wari— Bal. : Boenga njingin. 
De door geheel Indië in tuinen als sierplant geteelde Flos 
manilhanus beschrijft Rumphius (IV, bl. 87) als een 4à 5 voet 
hoogen struik, in de Molukken ingevoerd van Manila. Op Ambon 
dient hij alleen voor sieraad, doch de maleiers, zegt Rumphius, 
houden hem voor geneeskrachtig, inzonderheid den wortel, als 
tegengif voor ingenomen venijn, alsmede tegen graveel en lenden- 
pijn. Daartoe drinken zij een aftreksel van vier deelen soelamoe 
pohon (Soulamea amara, Lamk), één deel wortel van mondakakí 
en één deel Kélètji (Caesalpinia). Mevr. Kloppenburg vermeldt, dat 
een afkooksel van de wortels wordt gegeven als stopmiddel bij 
buikloop, Ridley (Mal. Geneesmiddelen, bl. 38), dat de fijngewreven 
wortels van soesoen këélapa (volgens De Clercq T. malaccensis, 
Hook. f.) bij oogontsteking op de oogen worden gesmeerd. Eerder 
(bl. 27) gaf Ridley in hetzelfde werk als mal. naam op boenga 
EE 
