RAUWOLFIA. ai 
zigzagvorm. De grootste vindt men bij planten, waarvan de stengel 
vertrapt of verbrand is en die daarna opnieuw zijn uitgeloopen; het 
best en het krachtigst zijn zij bij het uitschieten van die nieuwe 
spruiten; het tegenovergestelde is het geval, als de planten in bloei 
Staan of vrucht dragen. Deze zeer bittere wortel nu, aan kleine 
stukjes gesneden, wordt volgens Rumphius te Batavia met pinang 
gekauwd en ingeslikt tegen benauwdheid en pijn in den buik. 
Fijngewreven en met water ingenomen, is hij goed tegen koorts en 
braken; het hoofd ermede gewasschen, is hij een middel tegen 
hoofdpijn en met brandewijn gewreven op den navel gesmeerd, 
helpt hij tegen buikloop en branderigheid. Ook gebruikt men 
hem tegen den beet van allerlei slangen (Rumph.). 
Greshoff zegt, dat hij er zich van heeft kunnen overtuigen, dat 
deze Rauwolfia nog thans beroemd is bij inlanders en europeanen, 
doch hij meent, dat op Java het gebruik als inwendig geneesmid- 
del voor den mensch gering is, vanwege de betrekkelijke zeld- 
zaamheid der echte poelé pandak en ook, omdat men de giftige 
werking vreest. Belangrijk daarentegen is, volgens hem, de toepassing 
als.wormdrijvend middel voor paarden. Ten bewijze daarvan haalt G. 
Veeartsenijkundige Bladen 1891, bl. 156 aan, waar Mars mededeelt, dat 
hij, als zijn hulp werd ingeroepen bij paarden behept met ingewands- 
wormen, 20 gram geraspten verschen wortel van poelé pandak, met 
water geschud, liet ingeven. Had deze medicinatie de gewenschte 
uitwerking niet, dan liet hij na 2 dagen nogmaals een gelijke dosis 
geven. Hij was altijd over dit middel zeer tevreden, doch raadde aan 
er vooral niet onvoorzichtig mede te zijn, daar bij te groote gift 
gemakkelijk hevige diarrhee ontstaat. Ook moet men oppassen, dat 
men de ware poelé pandak krijgt, daar andere wortels onder den- 
zelfden naam worden verkocht '). Te Buitenzorg vernam ik, dat de 
wortel verder een geneesmiddel is tegen droes van paarden. 
Rumphius bericht nog, dat uit de gebroken stengels een weiachtig 
melksap vloeit, dat menin deoogen druppelttegen witte vlekken ophet 
hoornvlies, Hasskar! (Het NutNo. 753), dat een zalf vande bladeren en 
bloemen met kalk en water wordt gesmeerd op wonden van paarden, 
ontstaan door het drukken van het zadel. Nog andere toepassingen 
vindt men vermeld bij Filet (No. 237 en 6948) en bij Van der Burg 
(Geneesheer III, bl. 126 en 679), doch die hebben, zij het niet geheel 
dan toch stellig ten deele, betrekking op toepassingen in Eng-indië. 
De wortel en ook de overige deelen van deze plant bevatten 
een giftig, kristallijn alcaloïd. 
In het Museum: Wortel. 
Rauwolfia sumatrana, Jack (Cyrtosiphonia s., Mig.). 
Volksnamen. Mal. : Poelai pipit — Minangk.: Tampa badak — 
Soend. : Lamè lalaki (beide laatste namen volgens De Clercq). 
Boomheester (K. & V.—l, bl. 93). Het lichte hout bezigt men 
voor krisscheeden enz. (Filet No. 436). 
In het Museum: Hout. 
1. En gebruikt: Zie Plumbago rosea, L.en P. zeylanica, L.Dr Boorsma 
trof onder den naam van poelé pandak verder o.m. de wortels van een Ar- 
disia- en van een Argyreiasoort aan. 
Getah. 
Bladeren err 
bloemen. 
Chemie, 
Hout. 
