247/6631. 
OCHROSIA — CERBERA. 70 
somtijds de geraspte bast gekneed met slappen azijn, wat ook 
beter werkt. Dit is het bij de ambonneezen meest gebruikelijke 
laxeermiddel (Rumphius). Onder alle javaansche purgeermidde- 
len, die mij zijn bekend geworden, is er geen — zegt Waitz in 
Practische waarnemingen, bl. 6— hetwelk de aandacht der euro- 
peesche geneesheeren meer waardig is dan cortex en folia cer- 
berae; beide komen in werking zoo volmaakt met sennebladeren 
overeen, dat de laatste op Java zeer goed daardoor zouden kunnen 
worden vervangen. Greshoff deelt mede, dat de bast en ook de 
bladeren geen cerberine of odolline bevatten, doch wel een pseudo- 
indicaan, dat nog niet zuiver schijnt afgezonderd te zijn. 
Als men dezen boom kwetst, in het bijzonder de takken, loopt 
er overvloedig melksap uit, dat een nogal sterk purgeerende kracht 
bezit, doch het heeft niet bij alle personen dezelfde uitwerking. 
Ook is het een voortreffelijk middel tegen den steek van den 
ikan swanggi; op de wond gesmeerd doet het de gevolgen van 
den steek bijna onmiddellijk verdwijnen (Rumphius). Volgens Alt- 
heer (aangehaald bij Greshoff), bevat het melksap geenerlei giftig 
bestanddeel, wel caoutchouc (19.7 ©/,); berichten als voorkomende 
in de Indische Vergiftrapporten (No. 226), dat het melksap (van 
C. Odollam) wordt gebruikt om ratten enz. te verdelgen, ver- 
dienen daarom geen onvoorwaardelijk geloof. 
Sommige ambonneezen, vervolgt R., koken de jonge bladeren 
van dezen boom als ander moeskruid; zij hebben een zacht pur- 
geerende werking. 
De vrucht heeft den vorm van een appel. Zij is bekleed met 
een dun huidje; daaronder vindt men een harige substantie van 
grove, houtachtige draden, in welker midden een witte pit ligt. De 
rijpe vruchten treft men in menigte aan langs het strand, ontdaan 
van de buitenste huid, zoodat men niets ziet dan den dradigen 
bolster. Het zaad is schadelijk voor mensch en dier; bij de maleiers 
wordt het voor een doodelijk vergif gehouden, doch in de Molukken 
heeft men niet anders bevonden, dan dat de onrijpe vrucht of het zaad 
een groote benauwdheid veroorzaakt (Rumphius). Greshoff (Schet- 
sen) stelt in het licht, dat het zaad het eenige giftige deel der Cerbera’s 
is; versche, rijpe zaadkernen bevatten 0.6 à 1 °/, cerberine en 
een giftige amorphe bitterstof, odolline. Cerberine is een kristalli- 
seerbaar stikstofvrij glycosied, dat als zeer sterk hartvergif werkt. 
Uit de zaden, in de zon gedroogd en uitgeperst, verkrijgt men 
olie, geschikt om te branden en van het residu, vermengd met 
katoen, maakt men kaarsen, die echter wat sterk rieken (Rumph.). 
Ook Hasskarl (Het Nut No. 173) zegt, dat Cerbera-olie een walm 
verspreidt, die binnenshuis ondraaglijk is. Behalve om te branden 
wordt die olie in Zuid-Preanger ook gebruikt om garens voor de 
opname van kleurstof toe te bereiden (Tijdschrift v/h B.B. Juli 
1912, bl. 15). Van Riouw ontving ik bericht, dat zij dient als ge- 
neesmiddel tegen schurft. Greshoff verkreeg uit de zaadkernen in 
totaal 75°/, olie, giftig door de daarin opgeloste cerberine. 
Cerbera Odollam, Gaerfn. 
Volksnamen. Op Java: Bintaro. 
Tot 17 M. hooge en 40 cM. dikke, kromme boom, over geheel 
Getah. 
Bladeren. 
Vruchten, 
Zaden. 
Olie. 
