g4 CONVOLVULACEAE, ° 
249/6986. Porana volubilis, Burm. 
Volksnamen. Witte bruidstranen—Jav.: Bidasari, Widasari 
— Mad.: Bidha sarè. 
Hoogklimmende windende heester, veelvuldig in tuinen als sieraad 
gekweekt, in het wild groeiend beneden 200 M. zeehoogte in 
streken met krachtigen oostmoesson, vooral in Midden- en Oost- 
Java. Volgens Vorderman (Madoereesche planten No. 36) wordt een 
afkooksel ervan gebruikt tot bevordering van de kraamzuivering. In 
zijn Geneesmiddelleer (bl. 26) noemt Boorsma de bladeren als een 
bestanddeel van de versche plantendeelen, waaruit in de Vorsten- 
landen de djamoe bagolan wordt geperst. Mondeling deelde de- 
zelfde mij mede, dat het kruid in de Vorstenlanden ook wordt 
gegeten ter bestrijding van een onaangenamen smaak. 
249/6997. Merremia emarginata, Hall. f. 
Bladeren. 
Volksnamen. Jav.: Emboen, Pégagan oetan. 
Kruipend kruid. Mevr. Kloppenburg beveelt een aftreksel van - 
de bladeren aan tegen „branderige ontlasting” en een afkooksel 
van de bladeren met klontjes suiker tegen hoest. 
249/6907. Merremia mammosa, Hall. f. (lpomoea m, Chois.). 
Culinair. 
Medicinaal. 
Volksnamen. Mal.: Bidara oepas — Jav.: Blanar, Widara 
‚oepas — Alf. Amb.: Hailalé. 
Windend kruid, om de geneeskrachtige eigenschappen vaak ge- 
kweekt, niet inheemsch. Volgens Rumphius (V, bl. 370), die het 
beschrijft onder den naam van Batatta mammosa, is het wel- 
licht ingevoerd uit de Philippijnen; in zijn tijd werd het op Ambon 
en vooral op Bali, waar het bangkoewang zou heeten, geplant als 
voedingsgewas. Men liet het in de tuinen met zijn dunne, ronde, 
gladde, bochtige stengels tegen de boomen oploopen. 
De wortels, zegt hij, hangen met hun vele bij elkaar: zij hebben 
het voorkomen van gerekte bataten. Op vetten grond geplant wor- 
den zij echter veel grooter dan gewone bataten: de middelste 
wortel krijgt wel de afmetingen van een volslagen klappernoot en- 
R. vermeldt een exemplaar dat ruim 21 pond woog. De bovenste 
wortels liggen half boven den grond. Men moet ze eerst uitgra- 
ven, als de heele plant verdroogd of vergaan is, want anders krimpen 
zij zeer in. Zij worden op verschillende wijzen toebereid: de ambon- 
neezen koken ze gaar als bataten en op Bali trekt men er de dikke 
schil af, zooals men dat doet met rapen, en kookt ze vervolgens 
in een gesloten pot, die niet eer geopend wordt, voordat ze gaar 
zijn. Ook droogt men de rijpe wortels en wrijft ze na schillen 
fijn, waarna er een smakelijke brij van wordt gemaakt (Rumph.). 
Thans heeft, tenminste op Java, bidara oepas alleen waarde als 
medicinaal gewas. Behalve die als verkoelend middel vermeldt 
R. slechts één zoodanige toepassing en deze berust nog op de 
signaturenleer: een pap van de versche wortels, op de borsten 
gesmeerd, zou bij zoogende vrouwen de melkafscheiding bevor- 
deren. In de laatste jaren heeft de wortel groote vermaardheid ver- 
kregen als middel tegen diabetes, ofschoon de werking tegen 
glycosurie niet met zekerheid is kunnen worden vastgesteld. Een 
voorbeeld van genezing van een zwaar geval in veertien dagen 
tijds wordt vermeld in het Geneeskundig Tijdschrift dl 74, bl. 376. 
