IPOMOEA. 99 
schijfjes te snijden, in de zon te drogen en dan fijn te stampen 
in rijstblokken. Het bereiden van zetmeel uit bataten is hier her- Zetmeel. 
haaldelijk ter sprake gebracht. In Teysmannia 1905, bl. 31 bericht 
Boorsma, dat hij zonder moeite in het klein een opbrengst kreeg 
van 12 à 13°/%, van het gewicht der geschilde knollen. In Zuid- 
Afrika worden bataten dan ook met voordeel op zetmeel verwerkt 
(Natal Agricultural Journal 1908, bl. 693); in 1912 is van daar volgens 
Indian Trade Journal Maart 1913, bl. 456, een hoeveelheid van 150 
ton uitgevoerd naar Engeland, waar het nieuwe product 10 à 11 £ 
per ton opbracht. In Teysmannia 1908, bl. 57 vindt men een 
opgave van de samenstelling der knollen van 22 in den selec- 
tietuin te Buitenzorg gekweekte variëteiten, die in zetmeelgehalte 
zeer uiteen blijken te loopen; de slechtste buitensluitend, varieert 
het tusschen 10.3 en 225 %% van het knolgewicht. Dit onderzoek 
leidde tot de conclusie, dat, wat de hoeveelheid betreft, uitzicht 
bestaat op de mogelijkheid om batatenzetmeel te bereiden in con- 
currentie met cassave-zetmeel, doch dat een proefneming zal moeten 
uitmaken, of er ook geldelijk voordeel in gelegen is. De bereidings- 
kosten zijn bij bataten hooger wegens het geringer zetmeelgehalte. 
Behalve de knollen zijn ook de groene deelen eetbaar: bata- Loof. 
tenloof vindt men te Batavia vaak op de pasars voor het be- 
reiden van gado-gado en sajoer. Rumphius zegt, dat, als de plant 
zich terdege heeft uitgebreid, de jonge bladeren en spruiten hier 
en daar mogen worden afgebroken en dat dit zelfs noodig is 
om groote knollen te verkrijgen, als de planten te weelderig wor- 
den. Die spruiten, in water gekookt, zouden een salade geven 
als asperges. Men kookt de bladeren ook als voer voor de var- 
kens. In Veeartsenijkundige Bladen 1912, bl. 86 worden zij te- 
recht een geschikt veevoeder genoemd. 
Hasskarl weet te vermelden (Het Nut No. 92), dat de fijngewreven 
bladeren bij stijfheid in de gewrichten daarop worden gesmeerd en 
Filet (No. 635) geeft hetzelfde ook voor brandwonden op. 
De inlandsche namen der vormen die op Java worden ge- variëteiten. 
kweekt, zijn zeer locaal, zoodat daaraan alleen plaatselijke waarde, 
en dan nog slechts in zeer beperkten kring, mag worden toege- 
kend. In Mededeeling No. 12 van het Departement van Landbouw 
(1910) beschrijft Van der Stok er een 25-tal, welke in den se- 
lectietuin te Buitenzorg werden gekweekt. Met uitzondering van 
drie, welke zich niet laten indeelen, brengt hij deze tot 8 groe- 
pen. Aanvankelijk gelukte het niet Ipomoea Batatas tot het voort- 
brengen van zaad te brengen, later klaarblijkelijk wel. In het 
Verslag 1913 van den Landbouwvoorlichtingsdienst, bl. 23, vindt à 
men een opgave van de producties van een zestal variëteiten; de 
hoogste opbrengst bedroeg 245 picols knollen per bouw, de daar- 
opvolgende 225 picols. 
In het Museum: Wortels, zetmeel, confituur. 
249/7003. Ipomoea biloba, Forsk. (l. Pes caprae, Sweet). 
Volksnamen. Mal.: Batata panté (Menad.), Daoen katang 
(Mol.) — Mad: Tangkatang — Mak.: Lèlèri — Alf. Minah.: 
Daléré — Tern.: Loloro. 
Kruid, bijna uitsluitend voorkomend op en onmiddellijk achter 
